Tatizo la kutoka USAHA AU MAJIMAJI Masikioni (OTORRHEA)

Kutoka usaha au majimaji masikioni, kitaalamu huitwa otorrhea. Hali hii hutokea wakati majimaji, usaha, damu au ute unatoka ndani ya mfereji wa sikio. Inaweza kutokea kwa watoto na watu wazima, na wakati mwingine ni ishara ya maambukizi au tatizo kwenye ngoma ya sikio.

Otorrhea si ugonjwa mmoja bali ni dalili inayoweza kusababishwa na matatizo mbalimbali ya sikio. Kwa hiyo, dawa inayofaa hutegemea chanzo cha majimaji hayo.

Tatizo la kutokwa na usaha au maji maji sikioni ambapo kwa kitaalam hujulikana kama Otorrhea ni tatizo ambalo huweza kumpata mtu yoyote bila kujali umri wake wala jinsia yake.

Shida hii huweza kuanzia sehemu ya ndani ya sikio yaani Inner Ear, sehemu ya katikati ya sikio yaani Middle Ear na hata sehemu ya Nje ya sikio yaani Outer Ear.

Sababu kuu za kutoka Usaha au Majimaji masikioni

Zipo baadhi ya Sababu mbali mbali ambazo huchangia uwepo wa tatizo hili la kutokwa na usaha au maji maji sikioni, na sababu hizo ni kama vile;

1. Maambukizi ya sikio la nje (Otitis external)

Haya ni maambukizi ya mfereji wa nje wa sikio, ambayo mara nyingi husababishwa na bakteria. Huonekana zaidi baada ya kuingia maji sikioni, hasa wakati wa kuogelea, Kuoga au baada ya kuchokonoa sikio kwa pamba, kidole au vitu vingine.

-Kupatwa na shida ya maambukizi ya Fangasi za masikioni ambapo kwa kitaalam hujulikana kama Otomycosis

– Pia Kupatwa na maambukizi ya Ugonjwa wa Tuberculosis(TB) ndani ya sikio

Mgonjwa anaweza kupata maumivu ya sikio, hali ya kuwashwa, kuziba sikio, kupungua kwa kusikia na kutoka majimaji ambayo yanaweza kuwa ya njano, kijani au yenye harufu mbaya. Maumivu yanaweza kuongezeka unapovuta au kugusa sikio la nje.

2. Maambukizi ya sikio la kati (Otitis media)

Hili ni tatizo linalotokea sana kwa watoto. Maambukizi yanaweza kusababisha usaha kujikusanya nyuma ya ngoma ya sikio. Shinikizo likiwa kubwa, ngoma ya sikio inaweza kutoboka na usaha ukaanza kutoka nje.

Mtoto anaweza kuwa na homa, kulia sana, kushika au kuvuta sikio, kukosa hamu ya kula, kutokuwa na utulivu na wakati mwingine kutapika. Usaha unaotoka baada ya ngoma ya sikio kutoboka unaweza kuwa ishara ya otitis media.

3. Ngoma ya sikio kutoboka

Ngoma ya sikio inaweza kutoboka kutokana na maambukizi ya sikio la kati, jeraha, kelele kubwa sana, kuingiza kitu ndani ya sikio au mabadiliko makubwa ya shinikizo, kama wakati wa kupanda ndege au kupiga mbizi.

Mtu anaweza kupata maumivu, kupungua kwa kusikia, mlio sikioni na kutoka majimaji au damu. Ngoma ya sikio iliyotoboka inahitaji kuchunguzwa kabla ya kutumia matone yoyote ya sikio.

4. Maambukizi sugu ya sikio la kati

Kama usaha au majimaji yanaendelea kutoka sikioni kwa muda mrefu au yanarudia mara kwa mara, kuna uwezekano wa kuwa na chronic suppurative otitis media. Hali hii mara nyingi huhusishwa na tundu kwenye ngoma ya sikio na inaweza kusababisha kupungua kwa uwezo wa kusikia.

Otorrhea ya muda mrefu inaweza pia kuhusishwa na matatizo mengine kama cholesteatoma, hivyo uchunguzi wa sikio ni muhimu.

5. Fangasi wa sikio

Fangasi wanaweza pia kuathiri mfereji wa sikio na kusababisha kuwashwa, maumivu, uchafu au majimaji. Tatizo hili linaweza kuchanganywa na maambukizi ya bakteria, lakini matibabu yake ni tofauti.

Ndiyo maana si salama kuchagua dawa ya sikio kwa kuangalia tu rangi ya uchafu unaotoka.

6. Kitu kuingia ndani ya sikio

Watoto wanaweza kuingiza vitu vidogo ndani ya sikio. Kitu hicho kinaweza kusababisha jeraha, maambukizi na kutoka majimaji au hata damu. Foreign body ya sikio ni mojawapo ya sababu zinazoweza kusababisha otorrhea, hasa kwa watoto.

Dalili zinazoweza kuambatana na otorrhea

– Mtu mwenye shida hii kwanza kabsa utaonekana usaha ndani ya sikio au maji maji yakitoka ndani ya sikio

Mtu mwenye usaha au majimaji masikioni anaweza pia kupata shida ya;

• Maumivu ya sikio,
• kuwashwa kwenye Sikio nje mpaka ndani,
• harufu mbaya kutoka sikioni,
• kuziba kwa sikio,
• kupungua kwa kusikia,
• Homa wakati mwingine
• Mlio sikioni au hisia ya sikio kujaa,kuziba n.k.

Kwa mtoto mdogo, dalili zinaweza kuonekana kama kulia sana, kukosa usingizi, kushika au kuvuta sikio, kukataa kula au kuwa na hasira zaidi ya kawaida,Usaha au maji maji kutoka Sikioni,Homa n.k.

Je, usaha wa sikio unatibiwaje?

Matibabu hutegemea chanzo. Maambukizi ya sikio la nje mara nyingi hutibiwa kwa matone maalumu ya sikio, wakati baadhi ya maambukizi ya sikio la kati yanaweza kuhitaji antibiotics kulingana na umri, ukali wa ugonjwa na uchunguzi wa daktari.

Kama kuna tundu kwenye ngoma ya sikio, uchaguzi wa matone ni muhimu sana. Si kila dawa ya matone ya sikio ni salama kutumika wakati ngoma ya sikio imetoboka. Hivyo ni vizuri sikio lichunguzwe kwanza na mtaalamu wa afya.

Kwa maambukizi sugu, kusafishwa kwa sikio kitaalamu na kutumia dawa za kuweka sikioni kunaweza kuwa sehemu ya matibabu.

Usifanye hivi ukiwa na usaha masikioni

Usiingize pamba, vijiti, pini, kidole au kitu kingine ndani ya sikio. Kuchokonoa sikio kunaweza kujeruhi ngozi ya mfereji wa sikio na kuongeza uwezekano wa maambukizi.

Pia usitumie matone ya sikio, antibiotics au dawa za fangasi bila kujua chanzo cha tatizo. Hasa kwa mtoto, ni muhimu zaidi kufanya uchunguzi wa sikio kabla ya kuanza dawa.

Epuka pia kuruhusu maji kuingia kwenye sikio lenye usaha mpaka tatizo litakapochunguzwa na kutibiwa.

Wakati gani unatakiwa kwenda hospitali haraka?

Mtu mwenye usaha au majimaji masikioni anapaswa kuchunguzwa ikiwa;

• Tatizo linaendelea,
• linarudia mara kwa mara,
• kuna maumivu makali,
• homa,
• kupungua kwa kusikia,
• damu kutoka sikioni,
• kizunguzungu
• au uvimbe karibu na sikio.

Kwa mtoto mdogo, hasa mwenye usaha unaotoka sikioni, ni vizuri kufanyiwa uchunguzi wa sikio badala ya kupewa matone au antibiotics bila kujua chanzo.

Ikiwa kuna uvimbe, wekundu au maumivu makali nyuma ya sikio, mtoto au mtu mzima anapaswa kupelekwa hospitali haraka kwa sababu baadhi ya maambukizi ya sikio yanaweza kuleta matatizo makubwa kama mastoiditis.

Facts Check:

Kutoka usaha au majimaji masikioni (otorrhea) si ugonjwa unaotibiwa kwa dawa moja kwa kila mtu. Unaweza kusababishwa na otitis externa, otitis media, ngoma ya sikio kutoboka, maambukizi sugu, fangasi au kitu kuingia sikioni.

Jambo muhimu ni kutambua chanzo kabla ya kuchagua dawa. Usitumie matone ya sikio kiholela, hasa ikiwa hujui kama ngoma ya sikio imetoboka.

KWA USHAURI ZAIDI,ELIMU AU TIBA TUWASILIANE KWA NAMBA +255758286584.

References:

• American Academy of Family Physicians (AAFP) na miongozo ya wataalamu wa magonjwa ya masikio, pua na koo.
• https://www.aafp.org/afp/2023/0200/acute-otitis-externa?
• NHS-https://www.nhs.uk/conditions/ear-infections/