Utafiti
Afrika Bado Yaongoza kwa Idadi ya Wenye Njaa
Njaa Duniani Yapungua kwa Mwaka wa Tatu Mfululizo, Lakini Afrika Bado Yaongoza kwa Idadi ya Wenye Njaa
Ripoti mpya ya mashirika matano ya Umoja wa Mataifa imeonyesha kuwa kiwango cha njaa duniani kimeendelea kupungua kwa mwaka wa tatu mfululizo mwaka 2025. Hata hivyo, maendeleo hayo bado ni madogo, hayajasambaa kwa usawa katika maeneo yote ya dunia na hayatoshi kufikia lengo la kutokomeza njaa ifikapo mwaka 2030.
Ripoti ya The State of Food Security and Nutrition in the World (SOFI) 2026, iliyotolewa kwa ushirikiano wa Shirika la Chakula na Kilimo (FAO), Mfuko wa Kimataifa wa Maendeleo ya Kilimo (IFAD), UNICEF, Mpango wa Chakula Duniani (WFP) na Shirika la Afya Duniani (WHO), inaonyesha kuwa asilimia 7.8 ya watu duniani walikumbwa na njaa mwaka 2025, ikilinganishwa na asilimia 8.1 mwaka 2024 na asilimia 8.6 mwaka 2022.
Hii ina maana kuwa takribani watu milioni 645 waliishi katika hali ya njaa mwaka 2025, ikiwa ni punguzo la karibu watu milioni 14 kutoka mwaka 2024 na milioni 43 kutoka mwaka 2022.
Afrika bado ndiyo eneo lililoathirika zaidi
Licha ya kupungua kwa njaa duniani, hali si sawa katika mabara yote.
Asia pamoja na Amerika ya Kusini na Karibiani zimeendelea kushuhudia mafanikio katika kupunguza njaa. Hata hivyo, Afrika sasa ndiyo bara lenye idadi kubwa zaidi ya watu wenye njaa.
Ripoti inaonyesha kuwa takribani Waafrika milioni 309 walikumbwa na njaa mwaka 2025, ikilinganishwa na milioni 292 waliokuwa Asia.
Ingawa kiwango cha watu wenye njaa Afrika kilishuka kidogo kutoka asilimia 20.3 mwaka 2024 hadi asilimia 20.0 mwaka 2025, ongezeko kubwa la idadi ya watu linaifanya Afrika kubeba mzigo mkubwa zaidi wa njaa duniani.
Zaidi ya watu bilioni 2 bado hawana uhakika wa chakula
Mbali na njaa, ripoti inaonyesha kuwa takribani asilimia 25.8 ya watu duniani, sawa na watu bilioni 2.1, walikabiliwa na ukosefu wa uhakika wa chakula wa kiwango cha wastani au kikubwa mwaka 2025.
Hii ina maana kuwa watu hao walilazimika kupunguza kiasi au ubora wa chakula walichokula kutokana na changamoto za upatikanaji wa chakula.
Idadi hiyo imepungua kutoka asilimia 27.1 mwaka 2024 na asilimia 28.7 mwaka 2020, lakini bado iko juu kuliko ilivyokuwa kabla ya janga la COVID-19.
Afrika ndiyo iliyoathirika zaidi ambapo asilimia 56.6 ya wakazi wake walikumbwa na ukosefu wa uhakika wa chakula, ikilinganishwa na asilimia 20.3 Asia, asilimia 22.9 Amerika ya Kusini na Karibiani, na asilimia 8.7 Amerika Kaskazini pamoja na Ulaya.
Wanawake waliendelea kuathirika zaidi kuliko wanaume, huku maeneo ya vijijini yakionekana kuwa na tatizo kubwa zaidi kuliko mijini.
Vita Mashariki ya Kati vinaweza kuongeza njaa
Ripoti imeonya kuwa vita vinavyoendelea Mashariki ya Kati vinaweza kuchelewesha jitihada za kupunguza njaa duniani.
Makadirio yanaonyesha kuwa ifikapo mwaka 2030, kati ya watu milioni 510 hadi 520 wanaweza bado kuwa wanakabiliwa na njaa ikiwa athari za mgogoro huo kwenye bei za chakula, mafuta na mbolea zitaendelea.
Mashirika hayo pia yameonya kuwa matukio ya hali mbaya ya hewa kama El Niño, pamoja na kupungua kwa misaada ya maendeleo na kibinadamu, vinaweza kuvuruga zaidi mafanikio yaliyopatikana.
Lishe ya watoto na wanawake bado ni changamoto
Ripoti imebainisha kuwa dunia bado iko mbali kufikia malengo ya lishe ifikapo mwaka 2030.
Miongoni mwa changamoto zilizotajwa ni:
- Watoto milioni 150 walio chini ya miaka mitano bado wana udumavu.
- Ni asilimia 30.8 pekee ya watoto wenye umri wa miezi 6 hadi 23 wanaopata mlo wenye mchanganyiko wa vyakula unaokubalika.
- Upungufu wa damu (anemia) kwa wanawake wenye umri wa miaka 15 hadi 49 unaendelea kuongezeka.
- Unene uliopitiliza kwa watu wazima umeongezeka kutoka asilimia 12.1 mwaka 2012 hadi asilimia 16.2 mwaka 2024.
Kwa upande mwingine, kiwango cha unyonyeshaji wa maziwa ya mama pekee kimeendelea kuimarika katika maeneo mengi duniani.
Gharama za lishe bora zinaendelea kupanda
Ripoti imeonyesha kuwa gharama za kula lishe bora zimeendelea kuongezeka duniani.
Mwaka 2025, wastani wa gharama za lishe bora ulifikia PPP dola 4.28 kwa mtu kwa siku, kutoka PPP dola 3.44 mwaka 2021.
Hata hivyo, idadi ya watu wasioweza kumudu lishe bora imepungua kutoka watu bilioni 2.97 mwaka 2021 hadi bilioni 2.69 mwaka 2025.
Lakini hali hiyo si sawa kila mahali.
Afrika ndiyo imeathirika zaidi ambapo asilimia 66.6 ya watu hawakuweza kumudu gharama za lishe bora mwaka 2025, kiwango kinachozidi mara mbili maeneo mengi ya Asia na Amerika ya Kusini.
Ripoti inaeleza kuwa gharama kubwa zinachangiwa zaidi na vyakula vya asili ya wanyama, matunda na mboga mboga pamoja na gharama za usafirishaji, uhifadhi na usindikaji wa chakula.
Umoja wa Mataifa wataka uwekezaji zaidi
Mashirika yaliyoshiriki kuandaa ripoti hiyo yamesema kupunguza gharama za lishe bora kutahitaji uwekezaji mkubwa katika miundombinu ya kilimo, umwagiliaji, maghala ya kuhifadhi baridi, utafiti, pamoja na kuboresha mifumo ya masoko na usafirishaji wa chakula.
Mkurugenzi Mkuu wa WHO, , amesema ingawa dunia imepiga hatua katika kupunguza njaa, bado mtu mmoja kati ya watatu duniani hawezi kumudu lishe bora.
Amesisitiza kuwa sera zinazorahisisha upatikanaji wa vyakula vyenye afya, kuhimiza unyonyeshaji wa maziwa ya mama, kuweka lebo za lishe kwenye bidhaa, pamoja na kupunguza matumizi ya vyakula visivyo na afya, ni miongoni mwa hatua muhimu za kuboresha afya ya jamii.
Vyanzo:
- WHO. UN report: Global hunger levels ease for third consecutive year as regional disparities persist (21 Julai 2026).
- WHO, FAO, IFAD, UNICEF & WFP. The State of Food Security and Nutrition in the World (SOFI) 2026.
- https://www.who.int/news/item/21-07-2026-un-report–global-hunger-levels-ease-for-third-consecutive-year-as-regional-disparities-persist
