Fistula-Ugonjwa unaoweza kuzuilika lakini unaendelea kuharibu maisha ya wengi

Fistula ya uzazi ni moja ya matatizo makubwa ya afya ya uzazi yanayowaathiri maelfu ya wanawake duniani, hasa katika nchi zenye rasilimali chache. Ingawa ugonjwa huu unaweza kuzuilika na kutibika, bado wanawake wengi wanaendelea kuishi na maumivu, unyanyapaa na kutengwa na jamii kutokana na hali hiyo.

Fistula hutokea pale tundu lisilo la kawaida linapojitokeza kati ya njia ya uzazi na kibofu cha mkojo au njia ya haja kubwa. Mara nyingi husababishwa na uchungu wa kujifungua unaodumu kwa muda mrefu bila kupata huduma ya dharura ya uzazi. Matokeo yake ni kuvuja mkojo au kinyesi bila hiari, hali inayoweza kuendelea kwa miaka ikiwa mgonjwa hatapata matibabu.

Kwa mujibu wa Umoja wa Mataifa (UN), kati ya wanawake 50,000 hadi 100,000 hupata fistula kila mwaka duniani. Wengi wao wanaishi katika maeneo yenye upungufu wa huduma bora za afya, hususan Kusini mwa Jangwa la Sahara na Asia Kusini.

Mbali na madhara ya kiafya, wanawake wenye fistula hukumbana na changamoto za kisaikolojia na kijamii. Wengi hutengwa na familia au jamii, hupoteza ajira, hukosa kipato na kuishi katika hali ya huzuni na upweke kutokana na harufu na kuvuja kwa mkojo au kinyesi.

Habari njema ni kwamba zaidi ya asilimia 90 ya wagonjwa wanaweza kutibiwa kwa upasuaji unaofanywa na wataalamu wenye ujuzi. Hata hivyo, wanawake wengi bado hawapati huduma hiyo kwa sababu ya ukosefu wa fedha, vituo vya matibabu au taarifa sahihi kuhusu ugonjwa huo.

Umoja wa Mataifa unasisitiza kuwa njia bora ya kumaliza fistula ni kuwekeza katika huduma salama za uzazi, kuhakikisha wajawazito wanapata huduma za afya kwa wakati, kuongeza upatikanaji wa upasuaji wa kurekebisha fistula na kupambana na ndoa za utotoni pamoja na mimba za mapema, ambazo huongeza hatari ya kupata tatizo hilo.

UN inaamini kuwa hakuna mwanamke anayepaswa kuendelea kuishi na fistula katika karne hii, kwa kuwa ni tatizo linaloweza kuzuilika na kutibika ikiwa huduma bora za afya zitapatikana kwa wote.

References:

• UN News: https://news.un.org/
• UNFPA – Campaign to End Fistula: https://www.unfpa.org/end-fistula