Uzazi/Ujauzito
Kupata Mimba Juu ya Mimba Nyingine: Je, Inawezekana Kweli?
Kupata Mimba Juu ya Mimba Nyingine: Je, Inawezekana Kweli?
Watu wengi huamini kuwa mwanamke hawezi kupata ujauzito mwingine akiwa tayari ni mjamzito. Kwa kawaida hilo ni kweli. Hata hivyo, sayansi ya tiba imerekodi matukio machache sana ya hali inayojulikana kama superfetation, ambapo ujauzito wa pili hutokea wakati ujauzito wa kwanza tayari umeanza.
Superfetation ni nini?
Superfetation ni hali ambayo mwanamke anatoa yai jingine, yai hilo linarutubishwa na mbegu za kiume, kisha linajipandikiza kwenye mfuko wa uzazi ambao tayari una ujauzito unaokua. Hivyo, watoto wawili hukua tumboni lakini wana umri tofauti wa ujauzito.
Kwa mfano, mtoto mmoja anaweza kuwa na umri wa wiki 12 huku mwingine akiwa na wiki 10.
Kwa nini hali hii ni nadra sana?
Madaktari wanaeleza kuwa baada ya mwanamke kushika mimba, mwili huanzisha mifumo kadhaa ya kuzuia ujauzito mwingine:
- Ovulation husimama, hivyo hakuna yai jipya linalotolewa.
- Homoni za ujauzito huzuia mayai mapya kukomaa.
- Mlango wa kizazi huzibwa na ute mzito unaozuia mbegu za kiume kuingia.
- Ukuta wa mfuko wa uzazi hubadilika na kufanya yai jipya kushindwa kujipandikiza.
Kutokana na sababu hizi, kupata mimba juu ya mimba nyingine ni jambo la nadra mno.
Takwimu zinaonyesha nini?
Mapitio ya tafiti yaliyohusisha kesi zilizochapishwa katika majarida ya kitabibu yalibainisha kuwa hadi mwaka 2008 kulikuwa na chini ya kesi 10 zilizokuwa zimeelezwa kwenye fasihi ya kimataifa ya kitabibu. Wataalamu pia wanaeleza kuwa baadhi ya visa vinaweza kuwa vigumu kuthibitisha, hivyo idadi halisi inaweza kutofautiana, lakini bado ni hali adimu sana.
Dalili zake ni zipi?
Hakuna dalili maalumu zinazoweza kumfanya mama ajue kuwa amepata ujauzito mwingine. Mara nyingi hali hii hugunduliwa kupitia:
- Kipimo cha ultrasound.
- Kuonekana kwa watoto wawili wenye tofauti kubwa ya umri wa ukuaji.
- Uchunguzi wa karibu wa daktari wa uzazi ili kutofautisha na mapacha wanaokua kwa kasi tofauti.
Uzoefu wa madaktari
Madaktari wa uzazi wanasema hali hii ni ngumu kuthibitisha kwa sababu mara nyingi mtoto mmoja anaweza kuonekana mdogo kutokana na ukuaji hafifu (Fetal Growth Restriction), si kwa sababu alitungwa baadaye. Ndiyo maana uchunguzi wa mapema kwa kutumia ultrasound ni muhimu kabla ya kufikia hitimisho kuwa ni superfetation.
Uzoefu wa wagonjwa
Katika moja ya ripoti za kitabibu nchini Ufaransa, madaktari walimhudumia mama aliyekuwa na ujauzito wa mapacha ambapo tangu miezi ya mwanzo kulionekana tofauti kubwa ya ukuaji kati ya watoto hao. Tofauti hiyo iliendelea katika kipindi chote cha ujauzito, na baada ya uchunguzi wa kina wataalamu walihitimisha kuwa superfetation ilikuwa sababu inayowezekana zaidi, ingawa walikiri kuwa uthibitisho wa asilimia 100 ni mgumu kupatikana.
Ripoti nyingine zimeonyesha visa vichache vilivyohusisha wanawake waliokuwa wakitumia teknolojia za kusaidia uzazi (ART/IVF), ambapo uwezekano wa hali hii unaweza kuongezeka kuliko ujauzito wa kawaida.
Je, kuna hatari gani?
Mama mwenye superfetation anaweza kuwa kwenye hatari ya:
- Kujifungua kabla ya wakati.
- Mtoto mdogo kuzaliwa kabla hajakomaa.
- Hitaji la ufuatiliaji wa karibu wa ujauzito.
- Wakati mwingine madaktari hulazimika kupanga muda wa kujifungua ili kuongeza usalama wa watoto wote.
Kumbuka:
Kupata mimba juu ya mimba nyingine ni hali inayowezekana kinadharia na imeripotiwa katika matukio machache sana duniani. Hata hivyo, ni nadra kiasi kwamba madaktari wengi hawajawahi kukutana nayo katika maisha yao ya kazi. Mara nyingi tofauti ya ukuaji wa mapacha husababishwa na sababu nyingine badala ya superfetation, hivyo uchunguzi wa kina wa kitabibu ndio unaoweza kutoa majibu sahihi.
References:
- Pape O, Winer N, Paumier A, et al. Superfetation: Case report and review of the literature. Journal de Gynécologie Obstétrique et Biologie de la Reproduction. 2008. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18667283/
- Roellig K, Menzies BR, Hildebrandt TB, Goeritz F. The concept of superfetation: a critical review on a ‘myth’ in mammalian reproduction. Biological Reviews. 2011. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20394608/
- Lefebvre G, Vauthier D, Gonzales J, Lesourd S. Assisted reproductive technology and superfetation: a case report. Fertility and Sterility. 1990. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2112495/
- Ohana E, et al. Tubal superfetation following frozen-thawed single-embryo transfers in two separate cycles: Case report and literature review. International Journal of Gynecology & Obstetrics. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37789649/
