Dalili za Mwanzo za Ukimwi (HIV) kwa Mwanaume

Ukimwi ni upungufu wa kinga mwilini au hujulikana kama (AIDS);AIDS- stands for acquired immunodeficiency syndrome.

Hii ni hatua ya juu ya maambukizi ya VVU

Virusi vya Ukimwi(VVU) ni HIV;The human immunodeficiency virus (HIV), Hivi ndyo Virusi vinavyosababisha Maambukizi. Ikiwa havijatibiwa, VVU vinaweza kuendelea hadi kufikia hatua ya UKIMW(untreated, HIV may progress to AIDS, the most advanced stage of HIV infection).

Ni muhimu kutofautisha HIV na AIDS: mtu anaweza kuwa na HIV kwa miaka bila kufikia hatua ya AIDS, hasa anapopata na kutumia dawa za ARV kwa usahihi. WHO inaeleza kuwa HIV hushambulia mfumo wa kinga, hasa seli nyeupe za CD4.

Dalili za mwanzo za HIV kwa mwanaume

Baada ya mtu kuambukizwa HIV, baadhi ya watu huanza kupata dalili zinazofanana na mafua ndani ya takribani wiki 2 hadi 4. Hata hivyo, si kila mwanaume atapata dalili; wengine hawapati dalili kabisa katika hatua hii.

Dalili zinazoweza kujitokeza ni pamoja na:

1. Homa
Mtu anaweza kupata joto la mwili kupanda bila sababu nyingine iliyo wazi.

2. Kutokwa jasho hasa usiku
Baadhi ya watu hupata jasho jingi wakati wa usiku.

3. Uchovu mkubwa
Mtu anaweza kujisikia amechoka sana au hana nguvu hata bila kufanya kazi nzito.

4. Maumivu ya misuli na viungo
Maumivu ya mwili yanaweza kuambatana na dalili nyingine zinazofanana na mafua.

5. Maumivu ya kichwa
Maumivu ya kichwa yanaweza kutokea katika maambukizi ya awali.

6. Maumivu ya koo
Baadhi ya watu hupata maumivu au kuwasha koo.

7. Kuvimba tezi za limfu
Tezi za limfu, hasa sehemu za shingo, kwapani au maeneo mengine, zinaweza kuvimba.

8. Upele kwenye ngozi
Upele unaweza kujitokeza wakati wa maambukizi ya awali.

9. Vidonda mdomoni
Baadhi ya watu wanaweza kupata vidonda ndani ya mdomo.

10. Baridi au kutetemeka
Mtu anaweza kupata hisia za baridi au kutetemeka pamoja na homa.

Dalili hizi kwa kawaida zinaweza kudumu kwa siku kadhaa hadi wiki kadhaa. Muhimu zaidi, dalili hizo si uthibitisho wa HIV kwa sababu magonjwa mengine mengi yanaweza kusababisha dalili zinazofanana.

Je, mwanaume anaweza kuwa na HIV bila dalili?

Ndiyo. Hili ni jambo muhimu sana. Mtu anaweza kuwa ameambukizwa HIV lakini asiwe na dalili yoyote. Kwa hiyo, kutokuwa na dalili hakumaanishi kwamba mtu hana HIV. WHO inaeleza kuwa watu wengi wanaweza wasijue hali yao kwa sababu hawapati dalili katika hatua za mwanzo.

Kwa sababu hiyo, si sahihi kusema kwamba mwanaume mwenye homa, kupungua uzito, upele au kuvimba tezi lazima ana HIV. Vivyo hivyo, mwanaume asiye na dalili hawezi kuhitimisha kwamba hana HIV.

Dalili zinazoweza kuonekana baadaye

Bila matibabu, HIV inaweza kuendelea kudhoofisha mfumo wa kinga. Kadiri maambukizi yanavyoendelea, mtu anaweza kupata dalili kama kuvimba tezi za limfu, kupungua uzito, homa inayojirudia, kuhara na kikohozi. Katika hatua za juu zaidi, mtu anaweza kupata maambukizi makali kama kifua kikuu, meningitis ya cryptococcal, maambukizi makali ya bakteria na baadhi ya saratani.

Hii ndiyo sababu ni muhimu kutambua HIV mapema na kuanza matibabu, badala ya kusubiri dalili za hali kuwa mbaya.

Dalili hizi zina maana gani kwa mwanaume?

Kwa mwanaume aliyefanya ngono bila kondomu, kondomu kupasuka wakati wa tendo, au amekuwa katika mazingira mengine yenye uwezekano wa kuambukizwa HIV, kupata dalili zinazofanana na mafua kunaweza kuhitaji uchunguzi wa kitabibu.

Lakini dalili pekee haziwezi kuthibitisha HIV. Njia pekee ya kujua kama umeambukizwa ni kufanya kipimo cha HIV. CDC na WHO zote zinasisitiza kwamba kipimo ndicho kinachoweza kuthibitisha hali ya HIV.

Ni lini mwanaume anapaswa kupima HIV?

Mtu aliyekuwa katika mazingira ya hatari anapaswa kwenda kituo cha afya kwa ushauri na kipimo. Aina ya kipimo huathiri muda ambao maambukizi yanaweza kugundulika.

Kwa mfano, CDC inaeleza kuwa vipimo vya antibody vinaweza kugundua HIV kwa kawaida kuanzia takribani siku 23 hadi 90 baada ya maambukizi, huku vipimo vingine vya antigen/antibody au NAT vinaweza kugundua maambukizi mapema zaidi. Kwa hiyo, kipimo cha mapema sana kinaweza kuhitaji kurudiwa kulingana na aina ya kipimo na ushauri wa mtoa huduma.

WHO pia inaeleza kuwa kipindi cha mwanzo baada ya maambukizi kinaweza kuwa window period, ambapo kiwango cha kingamwili bado ni kidogo na baadhi ya vipimo vinaweza kutogundua maambukizi.

Je, HIV inaweza kutibiwa?

Ndiyo. Kwa sasa hakuna dawa inayoweza kuondoa HIV kabisa mwilini, lakini dawa za ARV (antiretroviral therapy) zinaweza kuzuia virusi kuzaliana na kumsaidia mtu kuishi maisha marefu na yenye afya. WHO inaeleza kwamba HIV imekuwa hali ya muda mrefu inayoweza kudhibitiwa kwa matibabu madhubuti.

Mtu anayepatikana na HIV anapaswa kuunganishwa na huduma za afya na kuanza matibabu kwa ushauri wa wataalamu. Matibabu pia husaidia kupunguza uwezekano wa kumuambukiza mwenza wa ngono; mtu anayetumia ART na kuwa na kiwango cha virusi kisichogundulika haambukizi HIV kwa njia ya ngono.

Facts Check:

Dalili za mwanzo za HIV kwa mwanaume zinaweza kufanana na mafua na zinaweza kujumuisha homa, kutokwa jasho usiku, uchovu, maumivu ya misuli, maumivu ya kichwa, maumivu ya koo, kuvimba tezi za limfu, upele, vidonda mdomoni na baridi. Lakini baadhi ya wanaume hawapati dalili kabisa.

Kwa hiyo, usitumie dalili pekee kujua kama una HIV. Kama umefanya tendo la ngono lenye uwezekano wa maambukizi, jambo muhimu zaidi ni kupima HIV kwa wakati unaofaa na kupata ushauri wa mtoa huduma wa afya.

References:

• WHO – HIV and AIDS
• WHO – HIV/AIDS
• CDC – Getting Tested for HIV
• HIV.gov – Symptoms of HIV
• NIH HIVinfo – HIV and AIDS: The Basics
• UNAIDS – HIV and AIDS Basic Facts