Tatizo la Gastritis (Uvimbe wa Ukuta wa Tumbo): Dalili, Sababu, Hatari na Madhara

Gastritis ni hali inayotokea pale ukuta wa ndani wa tumbo unapovimba au kuathirika. Uvimbe huu unaweza kutokea ghafla (Acute gastritis) au ukaendelea polepole kwa muda mrefu (Chronic gastritis). Ingawa mara nyingi hupona kwa matibabu sahihi, usipotibiwa unaweza kusababisha vidonda vya tumbo na kuongeza hatari ya saratani ya tumbo kwa baadhi ya watu.

Gastritis ni nini?

Ukuta wa ndani wa tumbo umefunikwa na ute maalumu unaolinda tumbo dhidi ya tindikali na vimeng’enya vya usagaji chakula. Kinga hii inapoharibika, tindikali huanza kuushambulia ukuta wa tumbo na kusababisha uvimbe unaoitwa gastritis.

Dalili za gastritis

Watu wengine wenye gastritis hawana dalili yoyote. Dalili zinapotokea zinaweza kujumuisha:

• Maumivu au hisia ya kuwaka sehemu ya juu ya tumbo.
• Kukosa raha tumboni au tumbo kutokutulia.
• Maumivu yanayoweza kuongezeka au kupungua baada ya kula.
• Kichefuchefu.
• Kutapika.
• Kujisikia kushiba haraka baada ya kula kiasi kidogo cha chakula.

Unapaswa kumuona daktari lini?

Muone daktari ikiwa:

• Dalili zinaendelea kwa zaidi ya wiki moja.
• Una maumivu makali ya tumbo.
• Unatapika kiasi kwamba huwezi kubakiza chakula tumboni.
• Unahisi kizunguzungu au kuzimia.
• Maumivu yalianza baada ya kutumia dawa za maumivu kama aspirin au ibuprofen.
• Unatapika damu.
• Kinyesi kina damu au kina rangi nyeusi kama lami.
• Kwa Ushauri Zaidi&Tiba tuwasiliane hapa ndani ya afyaclass kupitia namba +255758286584.

Hali hizi zinaweza kuashiria kutokwa na damu ndani ya mfumo wa mmeng’enyo wa chakula na zinahitaji matibabu ya haraka.

Sababu za gastritis

Gastritis hutokea kutokana na kuharibika kwa kinga ya ukuta wa tumbo. Sababu zake ni pamoja na:

1. Maambukizi ya bakteria Helicobacter pylori (H. pylori)

Huyu ni bakteria anayesababisha watu wengi kupata gastritis na vidonda vya tumbo. Watu wengi wanaweza kuwa na bakteria huyu bila dalili, lakini kwa baadhi husababisha uvimbe wa tumbo.

2. Matumizi ya dawa za maumivu

Kutumia mara kwa mara dawa za kundi la NSAIDs kama:

• Ibuprofen
• Naproxen
• Aspirin

kunaweza kuharibu ukuta wa tumbo na kusababisha gastritis.

3. Unywaji wa pombe kupita kiasi

Pombe huweza kuharibu kinga ya ukuta wa tumbo na kuongeza athari za tindikali.

4. Msongo mkubwa wa mwili

Upasuaji mkubwa, majeraha makubwa, kuungua au maambukizi makali yanaweza kusababisha gastritis ya ghafla.

5. Matibabu ya saratani

Baadhi ya dawa za chemotherapy na mionzi huongeza hatari ya gastritis.

6. Magonjwa ya kinga ya mwili

Katika autoimmune gastritis, mfumo wa kinga hushambulia seli za tumbo na kuharibu ukuta wake. Hali hii inaweza pia kusababisha upungufu wa vitamini B12.

7. Magonjwa mengine

Gastritis inaweza pia kuhusishwa na:

• Ugonjwa wa Crohn.
• Celiac disease.
• Maambukizi ya VVU.
• Sarcoidosis.
• Maambukizi ya vimelea.

Nani yuko kwenye hatari zaidi?

Hatari ya kupata gastritis huongezeka kwa watu:

• Wenye maambukizi ya H. pylori.
• Wanaotumia dawa za maumivu mara kwa mara.
• Wazee.
• Wanaokunywa pombe kupita kiasi.
• Wenye magonjwa ya kinga ya mwili.
• Wanaopitia msongo mkubwa wa mwili kutokana na ugonjwa au upasuaji.

Madhara ya gastritis

Bila matibabu, gastritis inaweza kusababisha:

• Vidonda vya tumbo.
• Kutokwa na damu tumboni.
• Upungufu wa damu kutokana na kutokwa na damu.
• Kuongezeka kwa hatari ya saratani ya tumbo kwa baadhi ya wagonjwa wenye gastritis sugu.

Jinsi ya kupunguza hatari

Unaweza kusaidia kulinda tumbo lako kwa:

• Kutotumia dawa za maumivu bila ushauri wa daktari.
• Kupunguza au kuacha matumizi ya pombe.
• Kutibu maambukizi ya H. pylori ikiwa yamegunduliwa.
• Kula mlo wenye afya na kuepuka vyakula vinavyozidisha dalili zako.
• Kumwona daktari mapema dalili zinapoendelea.

Facts Check:

Gastritis ni ugonjwa wa kawaida unaoweza kusababisha maumivu na usumbufu mkubwa iwapo hautatibiwa. Dalili zinazoendelea, kutapika damu au kinyesi cheusi ni ishara za tahadhari zinazohitaji huduma ya haraka ya kitabibu. Uchunguzi na matibabu ya mapema husaidia kuzuia madhara makubwa kama vidonda vya tumbo na kutokwa na damu.

NB:Kwa Ushauri Zaidi&Tiba tuwasiliane hapa ndani ya afyaclass kupitia namba +255758286584.

Reference: Mayo Clinic. Gastritis – Symptoms and Causes. Ilisasishwa tarehe 14 Februari 2024.