Tatizo la Maumivu ya Matiti,Sababu, Dalili na Tiba

Maumivu ya matiti, ambayo kitabibu hujulikana kama mastalgia, ni hali ambayo mtu anaweza kuhisi maumivu, hali ya kuchomachoma, kuwaka moto, kubana, kuuma au kuwa na maumivu makali katika tishu za matiti. Maumivu haya yanaweza kuwa ya muda mfupi(acute breast pain) au ya kudumu(chronic breast pain), na yanaweza kutokea kwa wanawake na wanaume.

Kwa ujumla, maumivu ya matiti mara nyingi hayasababishwi na saratani. Hata hivyo, maumivu yasiyoelezeka yanayoendelea kwa muda mrefu yanapaswa kuchunguzwa na mtaalamu wa afya.

Sababu za Maumivu ya matiti

1.Mabadiliko ya Vichocheo(hormones) wakati wa hedhi
Hii ni sababu ya kawaida sana. Maumivu yanaweza kuanza siku kadhaa hadi wiki mbili kabla ya hedhi, matiti yakawa mazito, kujaa au kuwa na maumivu, kisha kupungua baada ya hedhi. Mara nyingi huathiri matiti yote mawili.

Kwa baadhi ya wanawake, maumivu huanza siku chache kabla ya hedhi na kuathiri matiti yote mawili. Maumivu haya mara nyingi huhusishwa na mabadiliko ya vichocheo mwilini(hormones changes) yanayotokea wakati wa mzunguko wa hedhi.

Kwa wengine, maumivu yanaweza kuanza wiki moja au zaidi kabla ya hedhi na kuendelea kwa sehemu ya mzunguko wa hedhi. Maumivu yanaweza kuwa ya wastani au makali.

2.Ujauzito
Mwanzoni mwa ujauzito, mabadiliko ya homoni yanaweza kufanya matiti kuwa mazito, kujaa, kuwa laini sana au kuuma. Soma Zaidi hapa,Dalili za Mimba

3.Kunyonyesha
Mama anayenyonyesha anaweza kupata maumivu kutokana na titi kujaa maziwa, mtoto kutonyonya vizuri au njia ya maziwa kuziba.

4.Mastitis — maambukizi/uvimbe kwenye titi
Mara nyingi hutokea wakati wa kunyonyesha. Titi linaweza kuwa na maumivu, kuvimba, kuwa na joto na kuwa jekundu, na mtu anaweza kupata homa au kutetemeka.

5.Jipu kwenye titi (breast abscess)
Kwa Mtu mwenye jibu eneo hili,Maambukizi makali yanaweza kusababisha usaha kujikusanya ndani ya titi. Hali hii inaweza kuleta maumivu makali, uvimbe na wakati mwingine homa.

6.Vivimbe Maji(breast Cysts) na mabadiliko yasiyo ya saratani kwenye titi
Vivimbe vilivyojaa maji (cysts) na baadhi ya mabadiliko ya kawaida ya tishu za titi yanaweza kusababisha maumivu, kujaa au hali ya uvimbe.

7.Kuvaa Bra isiyokaa vizuri
Bra inayobana sana au kutotoa support ya kutosha inaweza kusababisha maumivu au usumbufu wa matiti, hasa kwa mtu mwenye matiti makubwa.

8.Jeraha au kugongwa kwenye titi
Kupigwa, kuanguka au kuumia eneo la kifua kunaweza kusababisha maumivu ya titi hata baada ya jeraha kuanza kupona.

9.Maumivu kutoka kwenye misuli ya kifua, mabega, shingo au mgongo
Wakati mwingine mtu huhisi kama titi linauma, lakini chanzo ni misuli au mbavu zilizo chini/karibu na titi. Mfano ni kuvuta misuli ya kifua au costochondritis.

Wakati mwingine maumivu yanaweza kuwa hayatoki kwenye titi

Si kila maumivu yanayohisiwa kwenye titi huanzia kwenye tishu za titi.

Maumivu yanaweza kutoka kwenye misuli ya kifua, mbavu au sehemu nyingine zilizo karibu na titi. Kwa mfano, kuvuta misuli ya kifua kunaweza kusababisha maumivu yanayosambaa hadi kwenye titi.

Pia, costochondritis, yaani kuvimba kwa sehemu ya gegedu inayounganisha mbavu na mfupa wa kifua, inaweza kusababisha maumivu yanayohisiwa kama yanatoka kwenye titi.

10.Matumizi ya Dawa fulani
Baadhi ya dawa zinaweza kusababisha maumivu au kujaa kwa matiti, ikiwemo baadhi ya vidonge vya uzazi wa mpango, tiba za homoni na baadhi ya antidepressants.

11.Mabadiliko ya homoni wakati wa kuelekea menopause
Mabadiliko ya estrogen na homoni nyingine wakati wa kipindi cha kuelekea ukomo wa hedhi yanaweza kusababisha maumivu au usumbufu kwenye matiti.

12.Tatizo la Mwanaume kuwa na Matiti(Gynecomastia kwa mwanaume)
Kwa mwanaume, kuongezeka kwa tishu za titi kutokana na kutokulingana kwa homoni za estrogen na testosterone kunaweza kusababisha titi kuvimba na kuuma, mara nyingi upande mmoja au pande zote. Soma Zaidi hapa tatizo hili la Mwanaume kuwa na Matiti

13.Saratani ya matiti
Maumivu pekee ya titi kwa kawaida si ishara ya saratani. Hata hivyo, saratani inaweza wakati mwingine kuambatana na maumivu, hasa ikiwa kuna dalili nyingine kama vile;

• Uvimbe,
• mabadiliko ya ngozi,
• chuchu kuingia ndani
• au uchafu kutoka kwenye chuchu.

Aina adimu ya saratani iitwayo inflammatory breast cancer inaweza kusababisha maumivu pamoja na kuvimba, Matiti/Titi kuwa jekundu na ngozi kuwa kama ganda la chungwa.

Ni wakati gani maumivu ya titi yanahitaji uchunguzi?

Ni muhimu kumuona mtaalamu wa afya ikiwa maumivu haya;

• yanaendelea kwa wiki kadhaa,
• yanaongezeka,
• yako sehemu moja maalumu ya titi,
• yanaathiri shughuli za kawaida au yanakuamsha usingizini.

Pia uchunguzi unapaswa kufanyika ikiwa kuna uvimbe mgumu, chuchu kutoa damu au uchafu usio wa kawaida, chuchu kuingia ndani, ngozi kubadilika au kuwa na mashimo kama ganda la chungwa, au titi kuwa jekundu, kuwaka moto na kuvimba.

Mambo yanayoweza kuongeza uwezekano wa kupata maumivu ya matiti

~Ukubwa wa matiti unaweza kuwa sababu. Watu wenye matiti makubwa wanaweza kupata maumivu yasiyohusiana na hedhi kutokana na uzito wa matiti.

~Maumivu ya shingo, mabega na mgongo yanaweza pia kuambatana na hali hii.

~Upasuaji wa matiti unaweza pia kuhusishwa na maumivu ambayo huendelea hata baada ya kidonda cha upasuaji kupona, hasa kutokana na mabadiliko au makovu kwenye eneo lililofanyiwa upasuaji.

~Baadhi ya dawa pia zinaweza kusababisha au kuongeza maumivu ya matiti. Dawa Hizi ni pamoja na baadhi ya dawa za homoni, Vidonge vya uzazi wa mpango,tiba za estrogen na progesterone baada ya kukoma hedhi, baadhi ya dawa za msongo wa mawazo aina ya SSRI, baadhi ya dawa za shinikizo la damu na baadhi ya antibiotiki.

~Baadhi ya watu pia huona maumivu yakipungua wanapopunguza matumizi ya kafeini, ingawa tafiti bado hazijathibitisha kwa uhakika kwamba kafeini ndiyo chanzo cha maumivu ya matiti.

Je, maumivu ya matiti ni dalili ya saratani?

Mara nyingi, maumivu ya matiti pekee hayamaanishi kwamba mtu ana saratani ya matiti. Kwa ujumla, hatari ya saratani huwa ndogo kwa mtu ambaye dalili yake kuu ni maumivu ya titi.

Hata hivyo, maumivu yasiyoelezeka na yanayoendelea hayapaswi kupuuzwa, hasa ikiwa yanaendelea kwa muda mrefu au yanaambatana na mabadiliko mengine kwenye titi.

Je,Unachangamoto hii na hujapata Tiba? Kwa Ushauri Zaidi&Tiba tuwasiliane +255758286584.

Reference:

• Mayo Clinic – Breast pain: Symptoms and causes
• NHS – Breast Pain
  https://www.nhs.uk/symptoms/breast-pain/
• American Cancer Society – Does Breast Pain Mean Cancer?
  https://www.cancer.org/cancer/types/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/breast-pain.html
• American Cancer Society – Signs and Symptoms of Breast Cancer
  https://www.cancer.org/cancer/types/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/breast-cancer-signs-and-symptoms.html
• Mayo Clinic – Mastitis: Symptoms and Causes
  https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/mastitis/symptoms-causes/syc-20374829