Madhara ya Sindano ya depo,Fahamu hapa

Madhara ya Sindano ya Depo (Depot Medroxyprogesterone Acetate – DMPA)

Sindano ya Depo-Provera (Depot Medroxyprogesterone Acetate – DMPA) ni mojawapo ya njia za uzazi wa mpango zinazotumika sana duniani. Hutolewa kwa njia ya sindano kila baada ya miezi mitatu (wiki 12–13) na hufanya kazi kwa kuzuia utoaji wa yai (ovulation), kuongeza unene wa ute wa mlango wa kizazi (cervical mucus), na kufanya ukuta wa ndani wa mfuko wa uzazi usiwe tayari kupokea mimba. Ingawa njia hii ina ufanisi mkubwa wa zaidi ya 99% ikiwa inatumika ipasavyo, matumizi yake yanaweza kuambatana na madhara mbalimbali ambayo yanaweza kuwa ya muda mfupi au ya muda mrefu.

Madhara ya kawaida ya sindano ya Depo

Moja ya madhara yanayoonekana mara nyingi ni mabadiliko ya hedhi. Wanawake wengi hupata hali ya kutokwa na damu isiyo ya kawaida, hedhi kuwa nyepesi au nzito, hedhi kuwa ndefu kuliko kawaida, au kukosa hedhi kabisa (amenorrhea). Hali hii hutokana na athari ya homoni ya progesterone kwenye ukuta wa mfuko wa uzazi. Kwa wengi, kutokupata hedhi si ugonjwa bali ni athari ya kawaida ya dawa.

Aidha, baadhi ya wanawake hupata hali ya kuongezeka kwa uzito wa mwili. Tafiti zinaonyesha kuwa ongezeko hili hutokana na kuongezeka kwa hamu ya kula na mabadiliko ya jinsi mwili unavyohifadhi mafuta. Hata hivyo, si kila mtumiaji huongezeka uzito kwa kiwango sawa.

Madhara mengine yanayoweza kujitokeza ni maumivu ya kichwa, kizunguzungu, uchovu, maumivu ya matiti, na wakati mwingine maumivu au uvimbe sehemu ya sindano ilipotolewa. Mara nyingi dalili hizi hupungua kadiri mwili unavyozoea dawa.

Madhara yanayohusiana na afya ya akili

Baadhi ya watumiaji huripoti mabadiliko ya hisia, ikiwa ni pamoja na huzuni, hali ya kuwashwa mwilini, wasiwasi, au kupungua kwa hamu ya kufanya shughuli mbalimbali. Kwa wanawake wenye historia ya msongo wa mawazo (depression), dalili zinaweza kuongezeka. Ingawa si kila mtumiaji hupata hali hii, ni muhimu kufuatilia mabadiliko ya hisia na kumwona mtoa huduma wa afya ikiwa dalili ni kali au zinaendelea kwa muda mrefu.

Kuchelewa kurudi kwa uwezo wa kushika mimba

Tofauti na baadhi ya njia nyingine za uzazi wa mpango, baada ya kuacha kutumia Depo inaweza kuchukua muda kabla uwezo wa kushika mimba haujarudi. Kwa wastani, wanawake wengi hurudi katika uwezo wa kushika mimba ndani ya miezi 9–10 tangu sindano ya mwisho, lakini kwa wengine inaweza kuchukua hadi miezi 18. Hii haimaanishi kuwa Depo husababisha utasa wa kudumu, bali athari yake huendelea mwilini kwa muda baada ya kuacha matumizi.

Kuathiri mifupa ya mwili wako

Matumizi ya muda mrefu ya Depo yanaweza kusababisha kupungua kwa msongamano wa madini kwenye mifupa (Bone Mineral Density) kutokana na kupungua kwa kiwango cha homoni ya estrogen. Hali hii inaweza kuongeza hatari ya mifupa kuwa dhaifu, hasa kwa vijana ambao mifupa yao bado inaendelea kukua. Hata hivyo, tafiti zinaonyesha kuwa kwa wanawake wengi, msongamano wa mifupa huanza kurejea baada ya kuacha kutumia Depo.

Kwa watumiaji wa muda mrefu, inashauriwa kula vyakula vyenye kalsiamu na vitamini D kwa wingi, kufanya mazoezi ya kubeba uzito wa mwili (weight-bearing exercises), na kuepuka uvutaji sigara.

Madhara mengine yanayoweza kujitokeza

Baadhi ya wanawake wanaweza kupata:

• Kupungua kwa hamu ya tendo la ndoa.
• Chunusi au mabadiliko ya ngozi.
• Kupoteza au kuongezeka kwa nywele.
• Kichefuchefu.
• Kuvimba tumbo au kuhisi tumbo kujaa gesi.

Madhara haya hutofautiana kati ya mtu na mtu, na mara nyingi huwa si makubwa.

#Soma Zaidi hapa kuhusu Madhara ya Sindano au Depo

Wakati wa kumwona daktari

Mtumiaji wa Depo anapaswa kutafuta huduma ya afya haraka endapo atapata:

• Kutokwa na damu nyingi sana isiyokoma.
• Maumivu makali ya tumbo.
• Maumivu makali ya kifua au kupumua kwa shida.
• Maumivu makali ya kichwa yanayoambatana na kupoteza uwezo wa kuona.
• Dalili kali za msongo wa mawazo au mawazo ya kujidhuru.

Dalili hizi si za kawaida na zinahitaji uchunguzi wa haraka.

Article Review;

Sindano ya Depo kama njia nyingine za Uzazi wa mpango inaweza kusababisha madhara kwa baadhi ya watumiaji. Madhara yanayoonekana mara nyingi ni mabadiliko ya hedhi, kuongezeka kwa uzito, maumivu ya kichwa, na kuchelewa kwa uwezo wa kushika mimba baada ya kuacha matumizi. Matumizi ya muda mrefu yanaweza kupunguza msongamano wa mifupa, hivyo ushauri wa kitaalamu na ufuatiliaji ni muhimu. Kabla ya kuanza au kuendelea kutumia Depo, ni vyema kupata ushauri kutoka kwa mtoa huduma wa afya ili kuchagua njia inayokidhi mahitaji ya mtumiaji.

JE,UNACHANGAMOTO YOYOTE YA KIAFYA? KWA USHAURI ZAIDI NA TIBA TUWASILIANE +255758286584.

References;

• American College of Obstetricians and Gynecologists. (2014). Depot Medroxyprogesterone Acetate and Bone Effects. Committee Opinion No. 602. Obstetrics & Gynecology, 123(6), 1398–1402.
• Curtis, K. M., Tepper, N. K., Jatlaoui, T. C., et al. (2024). U.S. Medical Eligibility Criteria for Contraceptive Use. MMWR Recommendations and Reports, 73(4), 1–126.
• World Health Organization. (2024). Family Planning: A Global Handbook for Providers (2024 update). Geneva: World Health Organization.
• World Health Organization. (2023). Selected Practice Recommendations for Contraceptive Use (3rd ed.). Geneva: World Health Organization.
• Kaunitz, A. M. (2017). Long-acting hormonal contraception: Assessing impact on bone density and fertility. Obstetrics and Gynecology Clinics of North America, 44(1), 71–84.
• Scholes, D., Lacroix, A. Z., Ott, S. M., et al. (2002). Injectable hormone contraception and bone density: Results from a prospective study. Epidemiology, 13(5), 581–587.