Uvutaji Sigara Unaongeza Uwezekano wa Ugumba

Uvutaji Sigara Unaongeza Uwezekano wa Ugumba

Shirika la Afya Duniani (WHO) limeonya kuwa matumizi ya tumbaku yana athari kubwa kwa afya ya uzazi kwa wanawake na wanaume. Kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa tarehe 8 Septemba 2026, uvutaji wa sigara unaweza kuongeza uwezekano wa ugumba, kupunguza ubora wa mbegu za kiume, na kuathiri mafanikio ya matibabu ya uzazi.

WHO inaeleza kuwa wanawake wanaovuta sigara wana uwezekano mkubwa, kwa zaidi ya asilimia 40, wa kupata ugumba ikilinganishwa na wanawake wasiovuta sigara. Ugumba hufafanuliwa kama kushindwa kupata ujauzito baada ya miezi 12 au zaidi ya kufanya ngono mara kwa mara bila kutumia njia za uzazi wa mpango.

Kwa upande wa wanaume, uvutaji wa sigara huhusishwa na kupungua kwa ubora wa mbegu za kiume, matatizo ya kusimamisha uume, matatizo ya kumwaga manii, na kupungua kwa uwezo wa mbegu kusogea. Hali hizi hupunguza nafasi ya mwanaume kumpa mwanamke ujauzito.

WHO pia imebainisha kuwa moshi wa sigara unaovutwa bila kukusudia (second-hand smoke) unaweza kuathiri uwezo wa uzazi hata kwa watu wasiovuta sigara. Aidha, uvutaji wa hookah (shisha) na matumizi ya sigara za kielektroniki (vape) vinaweza pia kuwa na madhara kwa afya ya uzazi, ingawa tafiti zaidi bado zinaendelea.

Kwa watu wanaotafuta kupata mtoto, WHO inapendekeza kuacha kabisa kuvuta sigara. Tafiti zinaonyesha kuwa wanawake waliokoma kuvuta sigara hupunguza hatari ya ugumba kwa takribani asilimia 25 ikilinganishwa na wale wanaoendelea kuvuta.

Fact Check:
Kuacha matumizi ya tumbaku ni hatua muhimu ya kuboresha afya ya uzazi kwa wanawake na wanaume. WHO inasisitiza kuwa watoa huduma za afya wanapaswa kuwashauri watu na wanandoa wanaopanga kupata watoto kuhusu madhara ya tumbaku na kuwapatia msaada wa kuacha kuvuta sigara.

References (Marejeo);

1. United Nations News Kiswahili. (2026, Septemba 8). WHO yaonya kuwa uvutaji sigara unaongeza uwezekano wa ugumba. https://news.un.org/sw/story/2026/09/1193170
2. World Health Organization (WHO). (2026). Tobacco and Infertility (Publication No. B09819). https://www.who.int/publications/i/item/B09819