Story
Dkt. Catherine Nyongesa,Mwanamke Aliyeweka Rehani Utajiri Wake Kujenga Hospitali ya Saratani Kenya
Kutoka katika familia iliyokuwa ikipambana na umaskini hadi kuwa daktari bingwa wa saratani, Dkt. Catherine Nyongesa ameonyesha kwamba ndoto kubwa zinaweza kutimia hata pale mazingira yanapoonekana kutowezekana.
Dkt. Catherine Nyongesa ni miongoni mwa wanawake waliotoa mchango mkubwa katika huduma za matibabu ya saratani nchini Kenya. Safari yake haikuwa rahisi. Alikulia katika mazingira yenye changamoto za kifedha, alisaidiwa na wanafunzi wenzake ili amalize shule, na baadaye alichukua mkopo mkubwa wa kujenga hospitali iliyolenga kuwasaidia wagonjwa wa saratani.
Leo, ndoto hiyo imekuwa Texas Cancer Centre jijini Nairobi, kituo kinachotoa huduma kwa wagonjwa wa saratani.
Alikulia katika mazingira magumu
Utoto wa Dkt. Nyongesa haukuwa wa maisha ya anasa.
Mama yake alikuwa akifanya biashara ya pombe ya kienyeji ili kupata fedha za chakula na kulipia ada ya watoto. Hata hivyo, fedha hizo hazikutosha kila wakati.
Changamoto za kifedha zilifikia hatua ambayo kumaliza shule ya sekondari kulionekana kuwa jambo gumu.
Lakini wanafunzi wenzake waliamua kumsaidia.
Walifanya mchango wa pamoja uliomwezesha kuendelea na masomo na hatimaye kumaliza shule.
Miaka mingi baadaye, watu hao walishuhudia mtu waliyemsaidia akiwa amefanikiwa kuwa daktari na baadaye kuingia katika historia ya tiba nchini Kenya.
Dkt. Nyongesa anasema jambo hilo linamfundisha mtu umuhimu wa kuwa na watu wenye maono katika maisha.
“Zungukweni na marafiki wenye maono, si wale wa kukimbizana na sherehe kila wikiendi.”
Anaamini pia kwamba mtu hapaswi kuogopa kuota ndoto kubwa kwa sababu mazingira magumu ya sasa si lazima yaamue maisha yake ya baadaye.
Ugonjwa wa dada yake ukabadilisha maisha yake
Moja ya matukio yaliyokuwa na ushawishi mkubwa katika maisha ya Dkt. Nyongesa ni ugonjwa wa dada yake.
Dada yake aligundulika kuwa na saratani ya ovari wakati huduma za matibabu ya saratani nchini Kenya zilikuwa bado na changamoto kubwa.
Familia ilikumbana na matatizo katika kutafuta hospitali, madaktari na dawa.
Kwa Dkt. Nyongesa, kuona ndugu yake akiteseka kulimfanya aanze kufikiria namna ya kusaidia wagonjwa wengine waliokuwa wakikabiliwa na changamoto kama hiyo.
Ndipo akaweka lengo kwamba siku moja angejenga hospitali maalumu ya saratani.
Alikopa shilingi milioni 100 kujenga hospitali
Baada ya miaka mingi, ndoto hiyo ilianza kuchukua sura halisi.
Dkt. Nyongesa aliamua kutafuta fedha za kujenga hospitali.
Aliomba mkopo wa takribani shilingi milioni 100, ambao BBC ilieleza kuwa ulikuwa sawa na takribani dola za Marekani 77,333 wakati wa taarifa hiyo.
Lakini benki kadhaa hazikuona mpango huo kama uwekezaji wenye faida kubwa.
Sababu ilikuwa rahisi: hospitali hiyo ililenga kuwahudumia wagonjwa wengi ambao hawakuwa na uwezo mkubwa wa kulipia matibabu.
Kwa hiyo, kwake haikuwa tu biashara ya kutengeneza faida.
Ilikuwa ni mradi wa kusaidia kuokoa maisha.
Baada ya kukataliwa na benki kadhaa, hakukata tamaa. Alitafuta ushauri wa kitaalamu, akaboresha mpango wake wa biashara na kuendelea kutafuta mfadhili hadi hatimaye akafanikiwa kupata mkopo aliouhitaji.
Fedha hizo zikasaidia kuanzisha Texas Cancer Centre jijini Nairobi.
“Nilitembea hospitalini nikijihakikishia kama ni kweli”
Wakati hospitali ilipoanza kupokea vifaa na samani, Dkt. Nyongesa alikumbuka kwamba alikuwa akitembea ndani ya jengo hilo akiwa na hisia mchanganyiko.
Kwa muda alikuwa akijiuliza kama kweli ndoto aliyokuwa nayo kwa miaka mingi ilikuwa imetimia.
Ilikuwa ni hatua kubwa kutoka kwenye familia iliyokuwa ikihangaika kupata ada hadi yeye mwenyewe kujenga kituo cha kuwasaidia wagonjwa wa saratani.
Daktari bingwa wa saratani
Safari yake pia ilimfanya Dkt. Nyongesa kuwa mwanamke wa kwanza nchini Kenya kuwa daktari bingwa wa saratani, kwa mujibu wa makala ya BBC.
Mafanikio yake hayakuishia katika taaluma pekee.
Alitumia pia uzoefu wake wa familia na taaluma yake kujaribu kuongeza upatikanaji wa huduma za saratani.
Lengo lake si faida pekee
Kwa Dkt. Nyongesa, mgonjwa wa saratani si “mteja” wa biashara pekee.
Kila mgonjwa anayefika katika kituo chake anakumbusha sababu iliyomfanya aanzishe hospitali hiyo.
Anataka wagonjwa wapate huduma kwa wakati na kwa gharama ambazo zinaweza kumudu.
Anaeleza kwamba matibabu ya saratani yana gharama kubwa kwa sababu ya vifaa, dawa, wataalamu na gharama nyingine za uendeshaji.
Kwa hiyo, hospitali inahitaji kupata mapato ili iweze kulipa wafanyakazi, kununua vifaa, kuendesha huduma na kuendelea kuwahudumia wagonjwa.
Lakini kwake, thamani kubwa zaidi iko katika maisha yanayookolewa.
“Hata kama faida si kubwa, thamani ya kuokoa maisha ya binadamu ni kubwa zaidi.”
Huduma kupitia mfumo wa SHA
Dkt. Nyongesa pia alieleza kuhusu mchango wa Social Health Authority (SHA) nchini Kenya.
Kwa mujibu wa maelezo yake, mfumo huo umesaidia kupunguza kiasi cha fedha ambacho baadhi ya wagonjwa hulazimika kutoa moja kwa moja kutoka mifukoni mwao kwa huduma za afya.
Hili ni muhimu hasa kwa wagonjwa wa saratani ambao mara nyingi huhitaji matibabu ya muda mrefu na yenye gharama kubwa.
Dada yake aliyekuwa na saratani bado anapata uangalizi
Kisa hiki kina sehemu ya kipekee zaidi.
Mtu aliyekuwa sehemu ya sababu iliyomfanya Dkt. Nyongesa aamue kujenga hospitali ni dada yake mwenyewe.
Dada huyo aliugua saratani ya ovari, jambo lililomfanya Dkt. Nyongesa kuona kwa karibu changamoto zinazowakabili wagonjwa wa saratani.
Kwa mujibu wa simulizi hiyo, dada yake amepona na anaendelea kupata uangalizi wa kitabibu chini ya Dkt. Nyongesa.
Hivyo, ndoto ya kujenga hospitali haikubaki kuwa wazo la kusaidia watu wengine pekee; ilianza kutokana na maumivu aliyoyaona ndani ya familia yake.
Somo kubwa kutoka kwa Dkt. Nyongesa
Maisha ya Dkt. Catherine Nyongesa yanaonyesha mambo kadhaa muhimu:
1. Mazingira magumu si lazima yaamue mwisho wa maisha yako.
Alitoka katika mazingira ambayo hata kumaliza shule ilikuwa changamoto, lakini aliendelea kusoma.
2. Msaada mdogo unaweza kubadilisha maisha ya mtu.
Michango ya wanafunzi wenzake ilimsaidia wakati ambao familia yake haikuwa na uwezo wa kutosha.
3. Tatizo la familia linaweza kuzaa suluhisho kwa jamii.
Ugonjwa wa dada yake ulimfanya atafakari namna ya kuboresha huduma kwa wagonjwa wengine.
4. Ndoto kubwa huhitaji ujasiri.
Alipokataliwa na benki kadhaa, hakulazimika kuacha ndoto yake.
5. Biashara na huduma za kijamii zinaweza kwenda pamoja.
Hospitali inahitaji mapato ili iendelee kufanya kazi, lakini dhamira yake kubwa ni kuhakikisha watu wanapata huduma.
Facts:
Safari ya Dkt. Catherine Nyongesa ni simulizi ya elimu, uvumilivu, ujasiri na huduma kwa jamii.
Kutoka kwa mtoto aliyekuwa akisaidiwa ada na wanafunzi wenzake, alikuja kuwa daktari bingwa wa saratani na baadaye kuchukua hatari ya kukopa fedha nyingi ili kuanzisha hospitali.
Kilichomsukuma hakikuwa kutafuta utajiri pekee.
Kilikuwa ni kumbukumbu ya mateso aliyoyaona katika familia yake na hamu ya kuhakikisha wagonjwa wengine hawapiti changamoto hizo bila msaada.
Hadithi yake inatoa ujumbe mmoja mkubwa: wakati mwingine changamoto unayopitia inaweza kuwa mwanzo wa suluhisho ambalo litawasaidia maelfu ya watu.
