Muda sahihi wa mjamzito kujifungua ni upi?

Muda sahihi wa mjamzito kujifungua ni upi?

Swali hili huulizwa Sana na Wajawazito wengi wakitaja kujua Lini wanatakiwa kujifungua, Leo Katika Makala hii nmekujibu Swali hili kwa Kina Zaidi.

Kwa kawaida, ujauzito wa kawaida huchukua takribani wiki 40, zikihesabiwa kuanzia siku ya kwanza ya hedhi ya mwisho(First day of Last Menstrual Period). Hata hivyo, tarehe ya kujifungua si lazima iwe siku ambayo mtoto atazaliwa. Kuna kipindi maalumu ambacho mtoto anaweza kuzaliwa na bado akawa katika muda unaokubalika kiafya.

1. Wiki 39 hadi 40 ndiyo kipindi cha “full term”

Kwa mujibu wa American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG), ujauzito wa wiki 39 hadi 40 huitwa full term. Hiki ndicho kipindi kinachochukuliwa kuwa ukomavu kamili wa ujauzito, na kwa mimba isiyo na matatizo, kujifungua katika kipindi hiki kwa kawaida huwa salama zaidi.

Mtoto huendelea kukua na kukomaa katika wiki za mwisho za ujauzito, hivyo kama hakuna sababu ya kitabibu inayohitaji kujifungua mapema, si vizuri kuharakisha kujifungua kabla ya kufikisha muda wa kutosha.

2. Kujifungua wiki 37–38 kunawezekana, lakini huitwa “early term”

Mtoto anayezaliwa kuanzia wiki 37 hadi wiki 38 na siku 6 si mtoto njiti (preterm), lakini kitaalamu huitwa early term. Hii ina maana kwamba mtoto amefikisha muda wa kuzaliwa, lakini bado hajafikia kipindi cha full term.

Kwa hiyo, kama mama na mtoto wako salama na hakuna sababu ya kitabibu, madaktari kwa kawaida hawaharakishi kujifungua kabla ya wiki 39. Hata hivyo, kuna mazingira maalumu ambapo daktari anaweza kupendekeza mtoto azaliwe mapema kwa sababu kuendelea na ujauzito kunaweza kuwa na hatari zaidi kwa mama au mtoto.

Mfano kwa Mama Mwenye Matatizo kama vile;

• Kifafa cha Mimba(Pre-eclampsia/Eclampsia)
• Chupa ya Uzazi kupasuka Mapema(Premature rupture of Membrane) n.k
• Huyu huweza kujifungua Mapema hata kabla ya Wiki 39-40

3. Wiki 40 si lazima iwe siku ya kujifungua

Watu wengi hufikiri kwamba mwanamke lazima ajifungue siku ambayo ametimiza wiki 40, lakini si hivyo. Wiki 40 ni makadirio ya tarehe ya kujifungua, si tarehe ambayo mtoto lazima azaliwe.

Mimba inaweza kuendelea baada ya wiki 40, na baadhi ya wanawake huanza uchungu wenyewe katika wiki ya 40 au 41. Ndiyo maana mama hapaswi kuingiwa na hofu kwa sababu tu amefikisha tarehe yake ya makadirio bila kujifungua.

4. Wiki 41 inahitaji ufuatiliaji wa karibu zaidi

Ujauzito unapofikisha wiki 41, huitwa late term. Kwa mujibu wa Shirika la Afya Duniani (WHO), kwa mwanamke mwenye ujauzito usio na matatizo ambaye amefikisha wiki 41 kamili, kuanzishwa kwa uchungu wa kujifungua (induction of labour) kunapendekezwa ikiwa umri wa ujauzito umejulikana kwa uhakika.

WHO pia inaeleza kwamba wanawake wengi watajifungua kabla au kufikia mwisho wa wiki ya 41. Hivyo, kufikisha wiki 41 si jambo la kupuuzwa; mama anapaswa kuwa chini ya ufuatiliaji wa wataalamu wa afya ili kuamua hatua salama inayofuata.

5. Wiki 42 au zaidi huitwa “post-term”

Ujauzito unapofikisha wiki 42 au zaidi, huitwa post-term. Katika hatua hii, hatari zinazohusiana na kuendelea kwa ujauzito huongezeka, ndiyo maana si vizuri mama kusubiri bila ufuatiliaji wa kitabibu.

WHO inapendekeza kuanzishwa kwa uchungu wa kujifungua kuanzia wiki 41 kwa ujauzito usio na matatizo, hivyo mama anayekaribia au kuvuka wiki hizo anapaswa kuwasiliana na kituo cha afya badala ya kusubiri bila ushauri wa kitaalamu.

6. Tarehe ya kujifungua inaweza kubadilika kulingana na jinsi ujauzito ulivyopimwa

Ili kujua kwa usahihi zaidi ujauzito umefikia wiki ngapi, madaktari hutumia taarifa kama siku ya kwanza ya hedhi ya mwisho na ultrasound ya mapema. WHO inasisitiza umuhimu wa kupata makadirio sahihi ya umri wa ujauzito na inapendekeza ultrasound moja kabla ya wiki 24 inapowezekana.

Kwa hiyo, mwanamke akipewa tarehe ya kujifungua, anatakiwa kuelewa kuwa hiyo ni estimated due date (EDD), yaani tarehe ya makadirio, na si lazima mtoto azaliwe siku hiyo.

Kwa ufupi;

• Wiki 37–38 + siku 6: Early term
• Wiki 39–40 + siku 6: Full term — kipindi kinachochukuliwa kuwa muda kamili wa ujauzito
• Wiki 41–41 + siku 6: Late term — ufuatiliaji unakuwa muhimu zaidi
• Wiki 42 au zaidi: Post-term — ujauzito umevuka muda wa kawaida wa mwisho

Kwa hiyo, jibu rahisi ni kwamba muda kamili wa kujifungua kwa ujauzito wa kawaida ni wiki 39 hadi 40 na siku 6, lakini kujifungua kunaweza kutokea kabla au baada ya hapo. Muhimu zaidi ni kufuatilia ujauzito kliniki na kufuata ushauri wa daktari au mkunga, hasa unapofikisha wiki 41.

References:

• American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) — Definition of Term Pregnancy
• World Health Organization (WHO) — Recommendations on induction of labour at or beyond term
• WHO — Executive Summary: Induction of Labour at or Beyond Term