Safari ngumu ya akina mama wanaojifungua watoto njiti

Makala hii inaeleza safari ngumu ya akina mama wanaojifungua watoto njiti na juhudi wanazofanya kuhakikisha watoto wao wanapata maziwa ya mama, hata wakati watoto hao wamelazwa katika vyumba vya uangalizi maalumu wa watoto wachanga (NICU).

Kupitia simulizi za Lucy Fredricks, Mary Wachira Mburu na mama mwingine aliyepewa jina la Amina (si jina halisi), makala inaonyesha changamoto za kujifungua mapema, msongo wa mawazo, na kazi ya kukamua maziwa kila baada ya saa mbili mchana na usiku.

Lucy alijifungua akiwa na wiki 29 kutokana na Ugonjwa wa HELLP syndrome, hali hatari inayohusiana na ujauzito. Mtoto wake alizaliwa akiwa na uzito wa kilo 1.2 na kupungua hadi kilo 1.0 siku ya kwanza. Kwa sababu ya msongo wa mawazo na kutengana na mtoto wake, maziwa hayakutoka mara moja. Baada ya kuruhusiwa hospitalini, alianza kukamua kiasi kidogo cha maziwa na baadaye uzalishaji ukaongezeka hatua kwa hatua.

Mary Wachira Mburu alijifungua akiwa na wiki 26 za ujauzito. Mtoto wake Gabriel alizaliwa akiwa na uzito wa gramu 845. Mwanzoni hakukuwa na maziwa, hivyo mtoto alipatiwa glukosi na lishe kupitia mrija. Kwa msaada wa wauguzi, alianza kukamua maziwa kwa mikono kabla ya kutumia pampu, akifanya hivyo kila baada ya saa tatu kwa wiki nyingi.

Mama wa tatu, Amina, alijifungua akiwa na wiki 30. Maziwa yake yalianza kutoka baada ya siku saba. Alikuwa akiyakamua nyumbani, kuyahifadhi kwenye friza na kuyapeleka hospitalini kila siku. Baada ya takribani wiki mbili alikuwa anazalisha karibu mililita 200 kwa siku, hivyo maziwa ya kopo yakawa ni nyongeza tu.

Daktari bingwa wa watoto wachanga, Dk Rosemary Ochieng, anaeleza kuwa kuchelewa kwa maziwa kutoka kwa mama aliyejifungua mtoto njiti si kushindwa kwa mama bali ni mabadiliko ya kawaida ya mwili. Mtoto anapowekwa kwenye incubator badala ya kugusana na mama, mwili hukosa ishara zinazochochea homoni zinazozalisha maziwa. Msongo wa mawazo, uchovu na hofu pia hupunguza uzalishaji wa maziwa.

Makala inaeleza kuwa maziwa ya mama aliyejifungua mtoto njiti yana protini nyingi zaidi, kingamwili na virutubisho maalumu vinavyomkinga mtoto dhidi ya maambukizi na ugonjwa hatari wa utumbo unaoitwa necrotising enterocolitis. Hivyo, hata kiasi kidogo cha maziwa kinaweza kuwa na mchango mkubwa katika kuokoa maisha ya mtoto.

Akina mama hao walieleza kuwa msaada wa wauguzi, madaktari na familia ulikuwa muhimu sana kuwapa nguvu ya kuendelea. Walikiri kuwa walilia mara nyingi, walihisi kuchoka na kukata tamaa, lakini walivumilia kwa ajili ya watoto wao.

Makala pia inaangazia hali ya Kenya kuhusu unyonyeshaji. Takwimu za Kenya Demographic and Health Survey 2022 zinaonyesha kuwa asilimia 60 ya watoto nchini Kenya hunyonya maziwa ya mama pekee katika miezi sita ya kwanza ya maisha, kiwango kinachozidi lengo la WHO la asilimia 50 na wastani wa dunia wa asilimia 48. Hata hivyo, changamoto bado zipo, ikiwemo kuchelewa kuanza kunyonyesha baada ya kujifungua kwa upasuaji, kuongezeka kwa matumizi ya chupa za maziwa na ukosefu wa msaada wa kutosha kwa akina mama hospitalini, kazini na nyumbani.

Hitimisho la makala ni kwamba kila tone la maziwa ya mama ni muhimu kwa mtoto njiti. Mbali na kuwa chakula, maziwa hayo ni tiba inayosaidia kuimarisha kinga, ukuaji na kuongeza nafasi ya mtoto kuishi. Makala inasisitiza umuhimu wa kuwapa akina mama msaada wa kihisia, kitaalamu na kijamii ili waweze kuendelea kunyonyesha watoto wao licha ya changamoto kubwa wanazokabiliana nazo.

Credits:Nation.africa https://nation.africa/kenya/health/every-drop-counts-the-back-breaking-labour-of-breastfeeding-premature-babies-5545064.