Connect with us

Utafiti

Wanaume Wahimizwa Kupima Saratani ya Tezi Dume Kuanzia Miaka 50

Avatar

Published

on

Wanaume Wahimizwa Kupima Saratani ya Tezi Dume Kuanzia Miaka 50

Chanzo: CNN Health
Mwandishi: Jacqueline Howard
Tarehe: Novemba 12, 2026

Jumuiya ya Saratani ya Marekani (American Cancer Society) imetoa pendekezo la moja kwa moja kwa wanaume walio katika hatari kubwa ya kupata saratani ya tezi dume, kuanza kupima ugonjwa huo kila baada ya miaka miwili wanapofikisha umri wa miaka 50.

Moja ya taasisi zinazoongoza katika mapambano dhidi ya saratani nchini Marekani imeibua tahadhari kuhusu saratani ya tezi dume na kutoa wito kwa wanaume kuchukua hatua ya kupima ugonjwa huo mapema.

Jumuiya hiyo imesasisha miongozo yake ya uchunguzi wa awali wa saratani ya tezi dume kwa kuweka pendekezo rasmi kwamba wanaume walio katika hatari ya kawaida waanze kupima kila baada ya miaka miwili kuanzia umri wa miaka 50.

Kwa upande mwingine, wanaume weusi pamoja na wale wenye historia kubwa ya saratani ya tezi dume katika familia wanashauriwa kuanza uchunguzi wa kila mwaka kuanzia umri wa miaka 45.

Mwongozo huo mpya, uliochapishwa siku ya Alhamisi katika jarida la CA: A Cancer Journal for Clinicians, unaashiria mabadiliko makubwa ikilinganishwa na mwongozo uliotangulia. Mwongozo wa zamani ulisisitiza umuhimu wa mgonjwa kufanya maamuzi baada ya kupata taarifa na kujadiliana na mtoa huduma za afya kuhusu faida na madhara ya kupima saratani hiyo.

Dkt. William Dahut, ambaye ni afisa mkuu wa masuala ya kisayansi katika Jumuiya ya Saratani ya Marekani, amesema wanatumaini pendekezo hilo litawafanya wanaume kuchukua kwa uzito suala la kupima saratani ya tezi dume.

Ameongeza kuwa mwanaume anapofikisha umri wa miaka 70, uamuzi wa kuendelea na uchunguzi unapaswa kufanywa kulingana na hali ya mtu binafsi.

Mwongozo uliopita ulitolewa mwaka 2010. Kwa mujibu wa Dahut, wakati huo hakukuwa na ushahidi wa kutosha kuthibitisha kuwa faida za uchunguzi wa saratani ya tezi dume zilikuwa kubwa kuliko madhara yake.

Hata hivyo, amesema mambo mawili yamebadilika tangu wakati huo.

Kwanza, wataalamu wameendelea kuboresha mbinu za uchunguzi ili kupunguza madhara yanayoweza kujitokeza. Pili, sasa kuna takwimu za muda mrefu kutoka katika tafiti zilizofanyika hasa barani Ulaya, zinazoonyesha kuwa wanaume wanaopimwa saratani ya tezi dume kila baada ya miaka miwili wana uwezekano mdogo wa kufariki kutokana na ugonjwa huo.

Jumuiya ya Saratani ya Marekani imesema mwongozo mpya unatokana na ushahidi ulioimarika zaidi unaoonyesha kuwa uchunguzi wa saratani ya tezi dume kwa kutumia kipimo cha PSA hupunguza kwa kiasi kikubwa hatari ya kufariki kutokana na ugonjwa huo.

Dkt. Neeraj Agarwal, daktari bingwa wa saratani na mkurugenzi mwenza wa Mpango wa Saratani ya Tezi Dume katika Taasisi ya Saratani ya Dana-Farber, amesema kuachia kila mgonjwa na daktari kufanya uamuzi bila pendekezo la moja kwa moja kulisababisha wanaume wengi kutopata nafasi ya kupimwa.

Kwa maoni yake, kuwepo kwa pendekezo lililo wazi kutasaidia kurekebisha hali hiyo.

Mwongozo mpya wa uchunguzi wa saratani ya tezi dume

Jumuiya ya Saratani ya Marekani imeweka makundi yafuatayo katika mwongozo wake mpya:

1. Wanaume walio katika hatari ya kawaida

Wanashauriwa kupima saratani ya tezi dume kwa kutumia kipimo cha PSA kila baada ya miaka miwili, kuanzia umri wa miaka 50 hadi 69.

2. Wanaume walio katika hatari kubwa

Kundi hili linajumuisha wanaume weusi na wanaume wengine ambao wana ndugu wa karibu wa daraja la kwanza aliyegundulika kuwa na saratani ya tezi dume kabla ya kufikisha miaka 65. Pia linajumuisha wanaume wenye ndugu zaidi ya mmoja wa daraja la kwanza waliogundulika kuwa na ugonjwa huo katika umri wowote.

Wanashauriwa kupima kila mwaka kuanzia miaka 45 hadi 69.

3. Wanaume wote wenye umri wa miaka 70 hadi 74

Uamuzi wa kupima unapaswa kufanywa kwa kuzingatia hali ya afya na mazingira ya kila mtu.

Kwa wanaume wenye umri wa miaka 75 na kuendelea, uchunguzi wa kawaida haupendekezwi.

4. Wanaume wenye kiwango kisicho cha kawaida cha PSA

Wanashauriwa kurudia kipimo, ikiwezekana kati ya wiki mbili hadi miezi mitatu baada ya kipimo cha kwanza, kabla ya kufanyiwa uchunguzi mwingine zaidi.

Kipimo cha PSA hufanyikaje?

Kipimo cha PSA ndicho kinachotumika zaidi katika uchunguzi wa awali wa saratani ya tezi dume. Kipimo hiki hufanyika kwa kuchukua sampuli ya damu ili kupima kiwango cha protini inayojulikana kama Prostate-Specific Antigen (PSA).

Protini hiyo huzalishwa na tezi dume. Kiwango kikubwa cha PSA katika damu kinaweza kusababishwa na uwepo wa seli za saratani kwenye tezi dume.

Hata hivyo, kiwango kikubwa cha PSA hakimaanishi moja kwa moja kuwa mwanaume ana saratani. Hali hiyo inaweza pia kusababishwa na kuongezeka kwa ukubwa wa tezi dume, jambo ambalo hutokea kwa wanaume wengi kadiri wanavyozeeka, au wakati mwingine maambukizi katika tezi hiyo.

Kwa mujibu wa mwongozo mpya, kiwango cha PSA kinachochukuliwa kuwa kisicho cha kawaida ni nanogramu 3 kwa mililita (3 ng/mL) au zaidi kwa wanaume wenye umri wa miaka 69 na chini.

Kwa wanaume wenye umri wa miaka 70 hadi 74, kiwango hicho ni nanogramu 6.5 kwa mililita (6.5 ng/mL) au zaidi.

Dkt. Yaw Nyame, daktari na profesa mshiriki katika Kituo cha Saratani cha Fred Hutchinson, amesema kipimo cha kwanza cha PSA kina umuhimu mkubwa, hasa kinapofanyika mwanaume akiwa na umri wa miaka 40 au 50.

Ameeleza kuwa kipimo hicho husaidia kuweka kiwango cha awali cha PSA ambacho kinaweza kutumika kulinganisha matokeo ya vipimo vya baadaye.

Kwa mujibu wake, mwanaume ambaye kipimo chake cha kwanza kinaonyesha kiwango cha PSA chini ya 1 ng/mL ana uwezekano mdogo zaidi wa kupata saratani ya tezi dume katika maisha yake yote.

Hivyo, matokeo ya kipimo cha awali yanaweza kusaidia kupanga namna bora ya kufanya uchunguzi katika miaka inayofuata.

Saratani ya tezi dume inaendelea kuongezeka

Nchini Marekani, saratani ya tezi dume ni chanzo cha pili cha vifo vinavyotokana na saratani miongoni mwa wanaume, ikitanguliwa na saratani ya mapafu.

Takwimu zinaonyesha kuwa idadi ya wanaume wanaogundulika kuwa na saratani ya tezi dume imekuwa ikiongezeka.

Kati ya mwaka 2014 na 2022, kiwango cha wagonjwa wapya wa saratani ya tezi dume nchini Marekani kiliongezeka kwa takribani asilimia 3 kila mwaka. Katika kipindi hicho pia kulikuwa na ongezeko la wagonjwa waliogundulika wakiwa katika hatua za mwisho za ugonjwa.

Madaktari wengi wanaonya kuwa wagonjwa wengi bado hugundulika kuwa na saratani hiyo baada ya ugonjwa kufikia hatua ambayo matibabu yake huwa magumu zaidi.

Dahut amesema katika kipindi cha miaka kumi iliyopita kumekuwa na ongezeko la wagonjwa wa saratani ya tezi dume, hasa wale ambao tayari wamefikia hatua za juu za ugonjwa.

Amewataka wanaume kuzungumza na madaktari wao kuhusu mwongozo mpya na kuzingatia kupima saratani hiyo ikiwa wamefikia umri unaopendekezwa.

Ushahidi wa kisayansi kuhusu faida za uchunguzi umeimarika

Kwa mujibu wa Jumuiya ya Saratani ya Marekani, inakadiriwa kuwa mwanaume mmoja kati ya wanaume wanane atagundulika kuwa na saratani ya tezi dume katika kipindi cha maisha yake.

Dkt. Yaw Nyame amesema mwaka huu zaidi ya wanaume 330,000 nchini Marekani wanatarajiwa kugundulika kuwa na saratani ya tezi dume. Ameongeza kuwa wengi wao wanaweza kupona ikiwa ugonjwa utagundulika mapema na kupata matibabu yanayofaa.

Saratani ya tezi dume inapogundulika katika hatua za awali, kabla haijasambaa katika sehemu nyingine za mwili, zaidi ya asilimia 99 ya wagonjwa huishi kwa angalau miaka mitano baada ya kugundulika.

Dkt. Justin Gregg, profesa mshiriki wa magonjwa ya mfumo wa mkojo na utafiti wa tofauti za upatikanaji wa huduma za afya katika Kituo cha Saratani cha MD Anderson cha Chuo Kikuu cha Texas, amesema tafiti zinaendelea kuimarisha ushahidi kwamba uchunguzi wa PSA kwa wanaume wanaostahili husaidia kuokoa maisha.

Utafiti uliochapishwa mwaka jana katika jarida la New England Journal of Medicine ulibaini kuwa wanaume waliopewa nafasi ya kupima PSA mara kwa mara walikuwa na uwezekano mdogo kwa asilimia 13 wa kufariki kutokana na saratani ya tezi dume ikilinganishwa na wale ambao hawakualikwa kushiriki katika uchunguzi huo.

Gregg amesema anafurahishwa na hatua ya Jumuiya ya Saratani ya Marekani kuhimiza uchunguzi wa saratani ya tezi dume kwa kutumia PSA ili kuokoa maisha ya wanaume wengi.

Hata hivyo, amesisitiza kuwa kabla mgonjwa hajaanza uchunguzi, wahudumu wa afya wanapaswa kumweleza faida, mipaka na madhara yanayoweza kutokana na kipimo hicho.

Mwongozo mpya unaweza kuongeza upatikanaji wa huduma za uchunguzi

Si taasisi zote za afya zimeondoa utaratibu wa mgonjwa na daktari kufanya maamuzi kwa pamoja kuhusu uchunguzi wa saratani ya tezi dume.

Kwa mfano, Kikosi Kazi cha Huduma za Kinga cha Marekani (US Preventive Services Task Force – USPSTF) bado kinasisitiza umuhimu wa kila mwanaume kufanya uamuzi wake binafsi kuhusu kupima saratani ya tezi dume.

Taasisi hiyo inapendekeza kuwa wanaume wenye umri wa miaka 55 hadi 69 wafanye uamuzi wa kupima baada ya kujadili faida na madhara ya uchunguzi huo na daktari wao.

Mapendekezo ya USPSTF hutumika kuwaongoza madaktari na pia kusaidia kampuni za bima kuamua huduma za kinga zinazopaswa kugharamiwa.

Kwa mujibu wa Sheria ya Huduma za Afya Nafuu ya Marekani (Affordable Care Act), kampuni za bima zinatakiwa kugharamia huduma za kinga zinazopata alama A au B kutoka katika taasisi hiyo bila kumtoza mgonjwa gharama za huduma hizo.

Pendekezo la uchunguzi wa saratani ya tezi dume lililotolewa mwaka 2018 lilipata daraja C. Hata hivyo, tovuti ya taasisi hiyo inaonyesha kuwa pendekezo hilo linafanyiwa marekebisho.

Kwa upande mwingine, mpango wa bima ya afya ya serikali ya Marekani kwa wazee, Medicare, tayari unagharamia uchunguzi wa saratani ya tezi dume kwa mamilioni ya watu wenye umri mkubwa.

Dahut amesema kampuni nyingi za bima binafsi hufuata utaratibu wa Medicare, ingawa hazilazimishwi kufanya hivyo.

Baadhi ya majimbo nchini Marekani pia yana sheria zinazozitaka kampuni za bima binafsi kugharamia vipimo vya kugundua saratani ya tezi dume, vikiwemo vipimo vya PSA na uchunguzi wa kidole kupitia njia ya haja kubwa ili daktari aweze kuhisi kama kuna mabadiliko yasiyo ya kawaida kwenye tezi dume.

Dkt. Neeraj Agarwal amesema kipimo cha damu cha PSA kwa kawaida hugharamiwa na bima nyingi, lakini changamoto kubwa hujitokeza pale matokeo yanapoonyesha kiwango kikubwa cha PSA.

Katika hali hiyo, mgonjwa anaweza kuhitaji vipimo vingine kama MRI, vipimo vya viashiria vya kibayolojia (biomarker tests) na uchunguzi wa sampuli ya tishu (biopsy).

Vipimo hivyo mara nyingi huchukuliwa kuwa sehemu ya uchunguzi wa ugonjwa, hivyo wagonjwa wanaweza kulazimika kulipia sehemu ya gharama.

Agarwal ameeleza kuwa pendekezo rasmi la uchunguzi linaweza kusaidia kuongeza shinikizo kwa kampuni za bima na watunga sera kuhakikisha huduma hizo zinagharamiwa.

Kipimo cha PSA kina manufaa lakini si kamilifu

Matumizi ya PSA kama kiashiria cha kusaidia kugundua saratani ya tezi dume yaligunduliwa katika miaka ya 1970. Mwanzoni mwa miaka ya 1990, ilithibitishwa kuwa kipimo cha damu cha PSA kinaweza kutumika kama njia ya kwanza ya uchunguzi wa saratani hiyo.

Hata hivyo, Dkt. Nyame amesema kipimo hicho kina changamoto ya kutoa majibu chanya yasiyo sahihi (false positive).

Hii ina maana kuwa wanaume wengi wanaopata majibu yanayoonyesha kiwango kisicho cha kawaida cha PSA hawana saratani, bali huenda wana tatizo la kuongezeka kwa ukubwa wa tezi dume.

Amesema licha ya mapungufu hayo, kipimo cha PSA ni njia muhimu ya uchunguzi kwa sababu kinaweza kusaidia kupunguza vifo vinavyotokana na saratani ya tezi dume.

Hata hivyo, matumizi yake yanaweza kusababisha vipimo visivyo vya lazima, hofu kwa wagonjwa na hata matibabu ambayo huenda hayakuwa na ulazima.

Katika miaka ya 2000, kulikuwa na mjadala mkubwa kuhusu iwapo faida za kupima saratani ya tezi dume mara kwa mara zilikuwa kubwa kuliko madhara ya kugundua saratani ambazo huenda zisingeleta madhara kwa mgonjwa.

Mwaka 2012, toleo la mwongozo wa USPSTF lilishauri dhidi ya uchunguzi wa saratani ya tezi dume kwa kutumia PSA.

Uamuzi huo ulitokana na wasiwasi kwamba kipimo hicho hakikuwa kimeonyesha uwezo wa kutosha wa kupunguza vifo vinavyotokana na saratani hiyo. Pia kulikuwa na hofu ya kugundua na kutibu saratani ambazo hazikuwa hatari kwa maisha ya mgonjwa.

Baadhi ya wanaume walikuwa wakifanyiwa uchunguzi wa sampuli za tishu na matibabu yasiyokuwa na ulazima kwa sababu saratani walizokuwa nazo zilikuwa katika kiwango cha chini cha hatari na zisingeweza kusababisha madhara makubwa.

Baada ya mwongozo huo, idadi ya wanaume waliokuwa wakipimwa ilipungua na baadaye kukawa na ongezeko la wagonjwa waliogundulika kuwa na saratani ya tezi dume katika hatua za juu.

Nyame amesema jambo linalowatia wasiwasi wataalamu kwa sasa ni ongezeko la saratani iliyosambaa katika sehemu nyingine za mwili.

Ameeleza kuwa madaktari wanakutana na wagonjwa wengi wenye saratani kali na viwango vikubwa sana vya PSA, huku baadhi yao wakipoteza nafasi ya kupata matibabu ya kuponya ugonjwa kwa sababu ya kuchelewa kugundulika.

Mwaka 2018, mwongozo wa USPSTF wa mwaka 2012 ulibadilishwa na kuanza kusisitiza umuhimu wa mgonjwa kufanya uamuzi kwa kushirikiana na daktari.

Mabadiliko hayo yalitokana kwa kiasi kikubwa na matokeo ya tafiti za Ulaya zilizoonyesha kupungua kwa vifo vinavyotokana na saratani ya tezi dume kwa wanaume waliopimwa PSA.

Tangu wakati huo, teknolojia mpya zimewawezesha madaktari kuchagua kwa umakini zaidi wagonjwa wanaohitaji kufanyiwa biopsy baada ya kugundulika kuwa na kiwango kikubwa cha PSA.

Agarwal amesema kwa sasa kuna teknolojia za MRI, vipimo vya viashiria vya kibayolojia na vipimo vya vinasaba vinavyosaidia kutambua aina za saratani zenye hatari ndogo ambazo zinaweza kufuatiliwa bila kuhitaji matibabu ya haraka.

Ameongeza kuwa vipimo hivyo vimesaidia kupunguza uwezekano wa wagonjwa kufanyiwa upasuaji au tiba ya mionzi bila ulazima, huku vikiongeza manufaa ya uchunguzi wa PSA.

Wanaume gani wanaweza kunufaika zaidi na uchunguzi?

Kwa mujibu wa Agarwal, wanaume weusi ni miongoni mwa makundi yanayoweza kunufaika zaidi na uchunguzi wa mara kwa mara wa PSA.

Hata hivyo, anaamini kuwa wanaume weusi wanapaswa kuanza kupima wakiwa na umri wa karibu miaka 40 badala ya miaka 45 inayopendekezwa na mwongozo mpya wa Jumuiya ya Saratani ya Marekani.

Amesema kila mwaka una umuhimu na kuchelewesha uchunguzi kunaweza kusababisha kupotea kwa nafasi ya kugundua saratani wakati bado inaweza kutibika.

Agarwal amebainisha kuwa miongozo ya Taasisi ya Saratani ya Tezi Dume (Prostate Cancer Foundation) na Jumuiya ya Madaktari wa Mfumo wa Mkojo ya Marekani (American Urological Association) pia inapendekeza wanaume weusi kuanza uchunguzi wakiwa na umri wa karibu miaka 40.

Ingawa taasisi mbalimbali zinaweza kuwa na mapendekezo tofauti, wataalamu wengi wanakubaliana kuwa uchunguzi wa saratani ya tezi dume haupaswi kufanywa kwa kutumia utaratibu mmoja kwa wanaume wote.

Hii ni kwa sababu baadhi ya makundi, hasa wanaume weusi, yana hatari kubwa zaidi ya kupata saratani hiyo na kufariki kutokana nayo.

Agarwal amesema saratani ya tezi dume huwa inajitokeza katika umri mdogo zaidi na kuwa kali zaidi kwa wanaume weusi.

Tafiti za makadirio zinaonyesha kuwa wanaume weusi wanaweza kufikia hatua ya kuwa na saratani yenye umuhimu mkubwa wa kitabibu miaka mitatu hadi tisa mapema zaidi ikilinganishwa na wanaume wa makundi mengine.

Pia, takwimu zinaonyesha kuwa mwanaume mmoja kati ya wanaume sita weusi anaweza kugundulika kuwa na saratani ya tezi dume katika maisha yake.

Hatari ya kufariki kutokana na ugonjwa huo kwa wanaume weusi ni mara mbili hadi nne zaidi ikilinganishwa na wanaume wengine.

Agarwal amesema kuboresha upatikanaji wa huduma za uchunguzi kwa wanaume ni jambo muhimu sana.

Huduma hizo zinapaswa kujumuisha upatikanaji wa madaktari wanaoweza kutoa kipimo cha PSA, ufuatiliaji wa wagonjwa wenye majibu yasiyo ya kawaida, vipimo vya MRI, huduma za madaktari bingwa, ufuatiliaji wa saratani zisizohitaji matibabu ya haraka na matibabu kwa wakati.

Ameongeza kuwa makazi, kipato, hali ya bima ya afya na imani ya wananchi kwa mfumo wa afya vina mchango mkubwa katika upatikanaji wa huduma hizo.

Kwa mujibu wake, katika mifumo ambayo watu wanapata huduma za afya kwa usawa, kama vituo vya afya vya Idara ya Masuala ya Wastaafu wa Kijeshi nchini Marekani (Veterans Affairs Medical Centers), tofauti za matokeo ya matibabu kati ya wanaume weusi na weupe huwa ndogo zaidi.

Hali hiyo inaonyesha kuwa tofauti zilizopo zinaweza kupunguzwa kwa kuhakikisha wagonjwa wanapata huduma sahihi kwa wakati unaofaa.

Mwaka jana, maseneta John Boozman wa chama cha Republican kutoka Arkansas na Cory Booker wa chama cha Democrat kutoka New Jersey waliwasilisha muswada wa sheria uliolenga kupanua huduma za bima binafsi kwa ajili ya uchunguzi wa kinga dhidi ya saratani ya tezi dume kwa wanaume walio katika hatari kubwa ya kupata ugonjwa huo, wakiwemo wanaume weusi.

Muswada huo unaojulikana kama PSA Screening for HIM Act unalenga kuzitaka kampuni za bima kugharamia uchunguzi wa PSA kwa watu walio katika hatari kubwa bila kuwatoza gharama za ziada kama malipo ya sehemu ya huduma.

Dkt. Gregg amesema mwongozo mpya wa Jumuiya ya Saratani ya Marekani unaweza kusaidia kuipa hoja hiyo uzito zaidi na kuongeza uwezekano wa muswada huo kuungwa mkono.

Kwa upande wake, Nyame amesema mwongozo mpya unarejesha umuhimu wa kipimo cha PSA katika mikakati ya kupambana na saratani ya tezi dume.

Anaamini kuwa mabadiliko hayo yatakuwa na athari kubwa katika sera za afya na kuongeza upatikanaji wa vipimo vya PSA kwa wanaume wengi.

Pia, yatasaidia kurahisisha utaratibu wa uchunguzi ambao kwa muda mrefu umekuwa mgumu kwa madaktari wa huduma za msingi.

References:

  1. Howard, J. (2026, November 12). A ‘clear recommendation’ for men: Get screened for prostate cancer. CNN Health.
  2. American Cancer Society. Prostate Cancer Key Statistics.
  3. American Cancer Society. Prostate Cancer Screening and Early Detection Guidelines.
  4. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Prostate Cancer Screening.
  5. New England Journal of Medicine. Utafiti kuhusu uchunguzi wa mara kwa mara wa PSA na kupungua kwa vifo vinavyotokana na saratani ya tezi dume.
  6. Prostate Cancer Foundation. Black Men and Prostate Cancer.
  7. US Preventive Services Task Force (USPSTF). Prostate Cancer Screening Recommendation.
✚

Ushauri,Elimu,Tiba

Medical Consultation: Karibu afyaclass Kwa Ushauri na Tiba, Kama una Tatizo lolote la kiafya, tafadhali Wasiliana na Daktari moja kwa moja hapa || Call au Sms(+255758286584) au Whatsapp.

Je, unahitaji ushauri binafsi au matibabu ya tatizo lolote?

💬 Wasiliana na Daktari Hapa(Whatsapp)

Karibu Afyaclass Jukwaa linaloongoza kwa utoaji wa elimu sahihi ya Afya. Hapa utapata Elimu na Updates mbali mbali za Afya Duniani. Pia Pata dondoo za afya kila siku kwa kufuatilia kupitia Mitandao hii hapa: @Facebook | @Instagram | @YouTube.

LATEST POSTS

Utafiti8 hours ago

Wanaume Wahimizwa Kupima Saratani ya Tezi Dume Kuanzia Miaka 50

Wanaume Wahimizwa Kupima Saratani ya Tezi Dume Kuanzia Miaka 50 Chanzo: CNN Health Mwandishi: Jacqueline Howard Tarehe: Novemba 12, 2026...

magonjwa ya watoto10 hours ago

Changamoto ya Ngozi Kwa Watoto,fahamu hapa

Changamoto ya Ngozi Kwa Watoto: Sababu, Dalili, Magonjwa Yanayoonekana Mara kwa Mara na Njia za Kuzuia Ngozi ni kiungo kikubwa...

Utafiti15 hours ago

Asilimia 63 ya Wauzaji wa Matunda Wanatumia Kemikali Kuchelewesha au Kuharakisha Kuiva kwa Ndizi na Nyanya

Wataalamu waonya kuhusu matumizi yasiyo sahihi ya kemikali katika kuiva kwa matunda, wakisema baadhi ya kemikali zinaweza kuwa na madhara...

WHO1 day ago

WHO yatoa Miongozo ya Kwanza ya Utambuzi na Udhibiti wa Kisukari cha Aina ya Kwanza kwa Watu Wazima

Shirika la Afya Duniani (World Health Organization – WHO) limetoa kwa mara ya kwanza miongozo ya kimataifa kuhusu utambuzi na...

magonjwa ya wanaume2 years ago

Madhara ya punyeto,Soma Hapa Kufahamu ukweli wa Mambo

Madhara ya punyeto,Soma Hapa Kufahamu ukweli wa Mambo Tabia hii imekuwa ikiwaathiri Wanaume Wengi kwa hivi Sasa,Je unazifahamu athari au...

magonjwa1 day ago

HPV ni Ugonjwa gani?,Fahamu hapa

Human Papilloma Virus (HPV): Maana Yake, Magonjwa Inayosababisha Na Athari Zake Kwa Afya Human Papilloma Virus (HPV) ni nini? Human...

Hospital1 day ago

Waziri wa Afya,amewapongeza watumishi wanne kwa kuokoa maisha ya mama na mtoto

Waziri wa Afya,amewapongeza watumishi wanne kwa kuokoa maisha ya mama na mtoto Waziri wa Afya, Mohamed Omary Mchengerwa, amewapongeza watumishi...

Ebola2 days ago

Ugonjwa wa Ebola ulivyoleta Athari kwa watoto DRC

Ugonjwa wa Ebola ulivyoleta Athari kwa watoto DRC Kufikia tarehe 4 Novemba, watoto 2,959 wenye umri chini ya miaka 18...

magonjwa ya wanawake3 days ago

Madhara ya kuvurugika kwa homoni za kike (Hormonal Imbalance in women)

Kuvurugika kwa hormone au vichocheo ni nini? Kuvurugika kwa hormone au vichocheo hutokea pale mwili unapozalisha homoni kwa kiwango kikubwa...

Hospital4 days ago

Muhimbili kufanya upasuaji wa kurejesha nguvu za kiume (Penile Implant Surgery)

Muhimbili kufanya upasuaji wa kurejesha nguvu za kiume (Penile Implant Surgery) Hospitali ya Taifa Muhimbili-Mloganzila imeendelea kuboresha huduma za kibingwa...