Fangasi Ukeni: Chanzo na Dalili

Fangasi Ukeni: Chanzo na Dalili

Fangasi ukeni ni maambukizi ya fangasi yanayotokea kwenye uke na mara nyingi husababishwa na fangasi aina ya Candida. Hali hii huitwa vaginal candidiasis au vulvovaginal candidiasis (VVC). Candida inaweza kuwepo mwilini bila kusababisha tatizo, lakini mazingira yanapobadilika na fangasi kuongezeka kupita kiasi, dalili huanza kujitokeza.

Chanzo na sababu zinazoweza kuchochea fangasi ukeni

1. Kuongezeka kwa fangasi aina ya Candida
Sababu kuu ni kuongezeka kwa Candida kwenye uke. Kwa kawaida, uke huwa na vijidudu mbalimbali vinavyosaidia kudumisha uwiano wa mazingira yake. Uwiano huu unapovurugika, Fangasi jamii ya Candida wanaweza kuongezeka na kusababisha maambukizi.

2. Matumizi ya antibiotics
Antibiotics zinaweza kuua bakteria wanaosababisha magonjwa lakini pia zinaweza kupunguza bakteria wazuri wanaosaidia kudhibiti ukuaji wa Candida. Hivyo, baada ya kutumia baadhi ya antibiotics, mwanamke anaweza kuwa katika hatari kubwa zaidi ya kupata fangasi ukeni.

3. Ujauzito na mabadiliko ya homoni
Mabadiliko ya homoni, hasa wakati wa ujauzito, yanaweza kubadilisha mazingira ya uke na kuongeza uwezekano wa Candida kuongezeka. Ndiyo maana baadhi ya wanawake hupata fangasi mara kwa mara wakati wa ujauzito.

4. Kisukari kisichodhibitiwa vizuri
Kiwango kikubwa cha sukari mwilini kinaweza kuongeza mazingira yanayofaa kwa ukuaji wa Candida. Wanawake wenye kisukari kisichodhibitiwa wanaweza kupata maambukizi ya fangasi mara kwa mara.

5. Kinga ya mwili kuwa dhaifu
Mtu mwenye mfumo wa kinga uliodhoofika anaweza kuwa katika hatari kubwa zaidi ya kupata candidiasis. Hii inaweza kutokea kwa sababu mbalimbali, ikiwa ni pamoja na baadhi ya magonjwa au matumizi ya dawa zinazopunguza uwezo wa kinga ya mwili.

6. Mabadiliko ya homoni au matumizi ya dawa zenye estrogen
Mabadiliko katika kiwango cha estrogen yanaweza kuathiri mazingira ya uke na kuongeza uwezekano wa kupata candidiasis kwa baadhi ya wanawake.

7. Unyevunyevu na mazingira ya joto sehemu za siri
Mazingira yenye unyevunyevu na joto yanaweza kusaidia ukuaji wa fangasi. Hata hivyo, ni muhimu kuelewa kwamba fangasi ukeni si lazima usababishwe na uchafu au kutokujisafisha vizuri.

Dalili za fangasi ukeni

1. Kuwashwa sana sehemu za siri
Hii ni mojawapo ya dalili zinazojulikana zaidi. Kuwashwa kunaweza kuonekana kwenye uke na sehemu za nje za uke, yaani vulva. Wakati mwingine kuwashwa huwa kukali kiasi cha kumfanya mwanamke ajikune na kusababisha michubuko.

2. Uchafu mweupe mzito kutoka ukeni
Mwanamke anaweza kupata uchafu mweupe, mzito na wakati mwingine unaofanana na maziwa yaliyoganda au jibini laini. Kwa kawaida, uchafu wa fangasi hauna harufu kali ya samaki kama inavyoweza kuonekana katika bacterial vaginosis.

3. Uwekundu na kuvimba kwa sehemu za siri
Vulva na eneo linalozunguka uke linaweza kuwa jekundu, kuvimba au kuonekana limewashwa kutokana na maambukizi na muwasho.

4. Maumivu au kuwaka wakati wa kukojoa
Baadhi ya wanawake huhisi kuwaka au maumivu wakati wa kukojoa, hasa mkojo unapogusa ngozi iliyowashwa au yenye michubuko karibu na uke.

5. Maumivu wakati wa tendo la ndoa
Fangasi wanaweza kusababisha uke kuwa na muwasho, ukavu au maumivu, hivyo tendo la ndoa linaweza kuwa chungu.

6. Maumivu au usumbufu ndani au kuzunguka uke
Baadhi ya wanawake huhisi uke unauma, kuwasha au kuwa na hali ya kuchomachoma hata bila kukojoa au kufanya tendo la ndoa.

Je, kila uchafu mweupe ni fangasi?

Hapana. Uchafu wa kawaida wa uke unaweza kuwa mweupe na kubadilika kulingana na kipindi cha mzunguko wa hedhi. Fangasi hushukiwa zaidi pale uchafu unapokuwa pamoja na muwasho mkali, uwekundu, kuvimba au maumivu.

Pia, dalili za fangasi zinaweza kufanana na maambukizi mengine kama bacterial vaginosis (BV), trichomoniasis na baadhi ya magonjwa ya zinaa. Kwa hiyo, si sahihi kutumia dawa za fangasi kila mara bila kujua chanzo, hasa kama tatizo linajirudia.

Wakati gani mwanamke anapaswa kwenda hospitali au kuongea na Mtaalam wa Afya?

Ni vizuri kupata uchunguzi wa mtaalamu wa afya ikiwa:

• Fangasi wanajirudia mara kwa mara.
• Dalili hazipungui baada ya matibabu.
• Kuna harufu kali isiyo ya kawaida.
• Kuna maumivu makali chini ya tumbo.
• Kuna homa.
• Kuna vidonda au malengelenge sehemu za siri.
• Kuna damu isiyo ya kawaida.
• Mwanamke ni mjamzito.
• Hajawahi kupata dalili kama hizo na hana uhakika kama ni fangasi.

Muhimu: Fangasi ukeni si sawa na UTI, na si kila kuwashwa au uchafu ukeni ni fangasi. Uchunguzi sahihi husaidia kuchagua tiba sahihi.

Je,Una changamoto hii? Kwa Ushauri Zaidi na Tiba tuwasiliane +255758286584.

References

1. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (2021). Vulvovaginal candidiasis (VVC). In Sexually transmitted infections treatment guidelines.
2. Pappas, P. G., Kauffman, C. A., Andes, D. R., Clancy, C. J., Marr, K. A., Ostrosky-Zeichner, L., Reboli, A. C., Schuster, M. G., Vazquez, J. A., Sobel, J. D., & Edwards, J. E. Jr. (2016). Clinical practice guideline for the management of candidiasis: 2016 update by the Infectious Diseases Society of America. Clinical Infectious Diseases, 62(4), e1–e50.
3. Sobel, J. D. (2007). Vulvovaginal candidosis. The Lancet, 369(9577), 1961–1971.
4. Workowski, K. A., Bachmann, L. H., Chan, P. A., Johnston, C. M., Muzny, C. A., Park, I., Reno, H., Zenilman, J. M., & Bolan, G. A. (2021). Sexually transmitted infections treatment guidelines, 2021. MMWR Recommendations and Reports, 70(4), 1–187.
5. Willems, H. M. E., Ahmed, S. S., Liu, J., Xu, Z., & Peters, B. M. (2020). Vulvovaginal candidiasis: A current understanding and burning questions. Journal of Fungi, 6(1), 27.