PID NI NINI? Na Dalili zake ni Zipi?(magonjwa ya Wanawake)

PID NI NINI? Na Dalili zake ni Zipi?(magonjwa ya Wanawake)

PID NI NINI? 

PID ni maambukizi ya Bacteria kwenye via vya Uzazi vya mwanamke, ambapo hicho ni kifupi cha Maneno haya“Pelvic inflammatory Disease”

PID ni maambukizi yanayoathiri viungo vya uzazi vya ndani vya mwanamke, kama kizazi (uterus), mirija ya uzazi (fallopian tubes) na ovari. Mara nyingi hutokea baada ya maambukizi ya zinaa, hasa chlamydia na gonorrhea, kupanda kutoka sehemu za chini za mfumo wa uzazi kwenda juu.

TATIZO HILI LINA DALILI ZIPI?

Hizi hapa ni baadhi ya Dalili za Ugonjwa wa PID kwa Wanawake;

– Mwanamke Kupata maumivu makali ya tumbo chini ya kitovu

– Mwanamke kutoa damu wakati na baada ya tendo la Ndoa

– Mwanamke kutoa uchafu wenye rangi kama ya njano n.k

– Mwanamke kutoa uchafu wenye harufu mbaya ukeni

– Kutoa maji maji sehemu za siri mara kwa mara

– Mwanamke kublid katikati ya mwezi

– Mwanamke kupata maumivu  makali wakati wa tendo la Ndoa

– Joto la mwili kupanda au mgonjwa kuwa na homa

– Pia kwa baadhi ya wanawake hupata maumivu wakati wa kukojoa, kukojoa mara kwa mara, na kupata shida ya kutoa mkojo N.k

CHANZO CHA TATIZO LA PID

Ugonjwa wa PID husababishwa na BACTERIA ila magonjwa kama Gonorrhea pamoja na Chlamydia huchangia sana uwepo wa Tatizo hili

Madhara ya PID (Pelvic Inflammatory Disease)

PID ikigunduliwa na kutibiwa mapema, madhara makubwa yanaweza kuzuiwa. Hata hivyo, matibabu hayawezi kuondoa uharibifu wa mirija ya uzazi ambao tayari umetokea.

1. Ugumba (Infertility)

Hili ni mojawapo ya madhara muhimu ya PID. Maambukizi yanaweza kusababisha kovu na kuziba kwa mirija ya uzazi, hivyo yai kushindwa kupita kutoka kwenye ovari kwenda kwenye kizazi. Hali hii inaweza kufanya mwanamke ashindwe kupata ujauzito.

Muhimu pia ni kwamba hata PID yenye dalili hafifu au isiyo na dalili inaweza kuhusishwa na hatari ya kuharibika kwa mfumo wa uzazi.

2. Mimba kutunga nje ya kizazi (Ectopic pregnancy)

PID inaweza kuharibu mirija ya uzazi na kusababisha kovu au kuziba. Ikiwa yai lililorutubishwa linashindwa kufika vizuri kwenye kizazi, linaweza kujipandikiza kwenye mrija wa uzazi.

Hii huitwa mimba ya nje ya kizazi (ectopic pregnancy) na inaweza kuwa hatari kwa maisha endapo mrija utapasuka na kusababisha kutokwa damu ndani ya tumbo.

3. Maumivu ya muda mrefu ya chini ya tumbo/nyonga

PID inaweza kuacha maumivu sugu ya nyonga (chronic pelvic pain) hata baada ya maambukizi kutibiwa. Maumivu yanaweza kuwa chini ya tumbo, kwenye nyonga au wakati wa tendo la ndoa.

4. Kuziba na kupata makovu kwenye mirija ya uzazi

Maambukizi yanaweza kusababisha scar tissue/adhesions ndani au nje ya mirija ya uzazi. Makovu haya yanaweza kubadilisha muundo wa mirija, kuifanya izibe au ishindwe kufanya kazi vizuri. Hili ndilo linalochangia kwa kiasi kikubwa ugumba na mimba kutunga nje ya kizazi.

5. Jipu kwenye mirija na ovari (Tubo-ovarian abscess)

PID kali inaweza kusababisha mkusanyiko wa usaha kwenye eneo la mirija ya uzazi na ovari, unaoitwa tubo-ovarian abscess. Hali hii inaweza kuwa mbaya na wakati mwingine huhitaji kulazwa hospitalini na matibabu maalumu.

6. Maambukizi kusambaa ndani ya tumbo

PID ikiwa kali inaweza kuhusisha utando wa ndani wa tumbo na kusababisha pelvic/peritoneal inflammation. Hii inaweza kuambatana na maumivu makali, homa na hali ya mgonjwa kuwa mbaya.

7. Fitz-Hugh–Curtis syndrome

Katika baadhi ya wanawake, maambukizi yanayohusishwa na PID yanaweza kusababisha uvimbe kwenye utando unaozunguka ini (perihepatitis), unaojulikana kama Fitz-Hugh–Curtis syndrome. Hii inaweza kusababisha maumivu upande wa juu wa kulia wa tumbo.

8. PID inaweza kujirudia

Mwanamke aliyewahi kupata PID anaweza kupata tena ikiwa ataambukizwa tena STI. Kila tukio la PID linaweza kuongeza uwezekano wa madhara kwenye mfumo wa uzazi

MATIBABU YA UGONJWA WA PID

– Ugonjwa huu au tatizo hili la PID hutibiwa kwa dawa mbali mbali,

Na matibabu haya ni vizuri kufanyika kwa mwanamke pamoja na mwanaume ambaye anashiriki naye tendo la ndoa,ili kuepusha tatizo kujirudia tena.

mwanamke mwenye tatizo la PID hushauriwa kutokufanya mapenzi mpaka apone.

KWA USHAURI ZAIDI,ELIMU AU TIBA TUWASILIANE KWA NAMBA +255758286584.

Jambo muhimu

PID si ugonjwa wa kupuuzwa. Mwanamke mwenye maumivu ya chini ya tumbo/nyonga, uchafu usio wa kawaida ukeni, maumivu wakati wa tendo la ndoa, kutokwa damu kusiko kawaida au homa anapaswa kufanyiwa tathmini ya kitabibu. Matibabu ya mapema ni muhimu kwa sababu uharibifu unaotokea kwenye mirija ya uzazi unaweza kuwa wa kudumu.

References

1. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (2024). About pelvic inflammatory disease (PID).
2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (2021). Pelvic inflammatory disease (PID) – STI treatment guidelines.
3. World Health Organization (WHO). (2025). Infertility.
4. World Health Organization (WHO). (2025). Chlamydia.
5. World Health Organization (WHO). (2025). Gonorrhoea (Neisseria gonorrhoeae infection).