WHO yatoa Muundo wa Chanjo ya Mafua kwa Msimu wa 2027 kwa Nusu ya Kusini mwa Dunia

Shirika la Afya Duniani (WHO) tarehe 25 Septemba 2026 limetangaza mapendekezo ya muundo wa chanjo za mafua (influenza) zitakazotumika katika msimu wa mafua wa 2027 katika Nusu ya Kusini mwa Dunia. Mapendekezo hayo yametolewa baada ya wataalamu wa kimataifa kupitia taarifa za ufuatiliaji wa virusi vya mafua kutoka maeneo mbalimbali duniani.

Kwa nini chanjo ya mafua hubadilishwa mara kwa mara?

Mafua ya msimu ni ugonjwa unaosababisha idadi kubwa ya wagonjwa na kulazwa hospitalini kila mwaka. Virusi vya mafua hubadilika kadiri muda unavyopita, hivyo muundo wa chanjo unahitaji kufanyiwa marekebisho mara kwa mara ili kuendana kwa karibu zaidi na virusi vinavyotarajiwa kuzunguka katika msimu unaofuata.

WHO hukutana mara mbili kila mwaka na wataalamu kutoka vituo vyake vya ushirikiano na maabara maalumu za udhibiti ili kuchambua taarifa za virusi vinavyosambaa na kutoa mapendekezo ya chanjo kwa msimu unaofuata.

Taarifa hizo hukusanywa kwa kiasi kikubwa kupitia Global Influenza Surveillance and Response System (GISRS), mfumo wa kimataifa unaowezesha nchi na maabara kushirikishana taarifa kuhusu virusi vya mafua.

Virusi vilivyokuwa vikizunguka mwaka 2026

Kwa mujibu wa WHO, kuanzia Februari hadi Agosti 2026, aina mbalimbali za virusi vya mafua zilisambaa katika maeneo mbalimbali duniani. Aina zilizohusika ni:

• Influenza A(H1N1)pdm09
• Influenza A(H3N2)
• Influenza B

Influenza A ndiyo ilikuwa aina iliyotawala katika maeneo mengi duniani. Hata hivyo, WHO ilibainisha kuwa katika Afrika Kaskazini na Magharibi, Amerika Kaskazini na Asia Mashariki, virusi vya influenza B vilitawala zaidi.

Chanjo iliyopendekezwa kwa msimu wa 2027

WHO imependekeza virusi vifuatavyo viwe sehemu ya chanjo za mafua kwa msimu wa 2027 kwa Nusu ya Kusini mwa Dunia.

1. Chanjo zinazotengenezwa kwa kutumia mayai

Chanjo za aina hii zinapendekezwa kuwa na:

• A/Missouri/11/2025 (H1N1)pdm09-like virus
• A/Darwin/1454/2025 (H3N2)-like virus
• B/Tokyo/EIS13-175/2025 (B/Victoria lineage)-like virus

2. Chanjo zinazotengenezwa kwa njia nyingine

Hizi ni pamoja na chanjo zinazotumia cell culture, recombinant protein au nucleic acid-based technologies. WHO imependekeza ziwe na:

• A/Missouri/11/2025 (H1N1)pdm09-like virus
• A/Darwin/1415/2025 (H3N2)-like virus
• B/Pennsylvania/14/2025 (B/Victoria lineage)-like virus

Tofauti katika baadhi ya virusi vinavyopendekezwa hutokana na teknolojia inayotumika kutengeneza chanjo.

Je, mapendekezo haya yanamaanisha nini?

Mapendekezo ya WHO hutumika na mamlaka za kitaifa za udhibiti wa chanjo pamoja na watengenezaji wa chanjo katika kuandaa, kuzalisha na kupata vibali vya chanjo kwa msimu unaofuata.

Lengo ni kufanya chanjo iwe na ulinganifu mzuri zaidi na virusi vinavyotarajiwa kuenea. Hata hivyo, kwa sababu virusi vya mafua vinaendelea kubadilika, ulinganifu wa chanjo na virusi vinavyosambaa unaweza kutofautiana kutoka msimu mmoja hadi mwingine.

WHO pia inafuatilia mafua yanayotoka kwa wanyama

Mbali na virusi vya mafua ya msimu, wataalamu walichunguza pia virusi vya mafua vinavyosambaa kwa wanyama, hasa vile ambavyo tayari vimesababisha maambukizi kwa binadamu.

Virusi hivi vinavyoitwa zoonotic influenza viruses vinaangaliwa kwa karibu kwa sababu baadhi vinaweza kuwa na uwezo wa kusababisha milipuko mikubwa au hata janga la kimataifa endapo vitapata uwezo wa kusambaa kwa ufanisi kutoka mtu mmoja kwenda mwingine.

WHO hufanya tathmini hizi mara mbili kwa mwaka na kuchagua pia candidate vaccine viruses (CVVs) zinazoweza kutumika haraka kutengeneza chanjo endapo kutatokea tishio la janga linalotokana na virusi vya mafua.

Umuhimu wa ufuatiliaji wa mafua duniani

Ufuatiliaji wa mafua unahitaji ushirikiano kati ya nchi, maabara, wataalamu wa afya na taasisi za kimataifa. WHO inaeleza kuwa kwa karibu miaka 75, mfumo wa GISRS umekuwa ukisaidia nchi kushirikishana taarifa, virusi na utaalamu unaohitajika kufuatilia mabadiliko ya mafua.

Kwa hiyo, mabadiliko ya muundo wa chanjo siyo kwamba chanjo za zamani hazikuwa na thamani, bali ni sehemu ya mkakati wa kuendana na mabadiliko ya virusi vya mafua.

Hivo basi;

WHO imetangaza mapendekezo ya muundo wa chanjo za mafua kwa msimu wa 2027 kwa Nusu ya Kusini mwa Dunia, yakilenga virusi vya H1N1, H3N2 na influenza B vilivyochaguliwa kutokana na uchambuzi wa mwenendo wa virusi unaofanywa kimataifa.

Mapendekezo haya ni muhimu kwa watengenezaji wa chanjo na mamlaka za afya katika kuandaa chanjo za msimu unaofuata. Wakati huo huo, WHO inaendelea kufuatilia pia virusi vya mafua vinavyotoka kwa wanyama kutokana na uwezekano wa kutokea kwa vitisho vipya vya kiafya.

References;

1. World Health Organization. (2026, September 25). Recommendations announced for influenza vaccine composition for the 2027 southern hemisphere influenza season. World Health Organization.
2. World Health Organization. (2026). Recommended composition of influenza virus vaccines for use in the 2027 southern hemisphere influenza season. World Health Organization.
3. World Health Organization. (2025, February 28). Influenza (seasonal). World Health Organization.
4. World Health Organization. (2026). WHO Global Influenza Surveillance and Response System (GISRS). World Health Organization.
5. World Health Organization. (2026). Seasonal candidate vaccine viruses and potency testing reagents for development and production of vaccines. World Health Organization.